Sağlık ve Sağlıklı yaşam siteniz

Biyopsi « Laboratuar (Pataloji) Testleri İşlemleri ve Tedaviler

Biyopsi nedir?
Bir doktor veya operatörün, dokuyu alması ve bunu çıplak gözle ve mikroskopla incelenmesi için bir patoloji laboratuarına göndermeleridir. Teşhise bu incelemeler sonucu varılacaktır. Dokunun alınması için bir makas veya bir bisturi kullanılmaktadır.

Biyopsiler genellikle nerede alınmaktadır?
Hastanelerde veya doktor muayenehanesinde.

İğne biyopsisi ne demektir?
Bu testte hasta kesime bir iğne sokulmakta ve buradan alman hücreler veya muhteviyat patolog tarafından incelenmektedir.

İğne biyopsisi normal biyopsi kadar emniyetli midir?
Genellikle hayır; çünkü iğneyle alınabilecek doku miktarı, azlığından dolayı incelemeyi güçleştirecektir.

Ensizyon biyopsisi nedir?
Bu testte hasta olan yere bir bisturi ile bir ensizyon yapılmakta ve bu kısmın bir parçası alınmaktadır. Bu parça patolog tarafından çıplak gözle ve mikroskopla incelenecek, patolog bu incelenmeden sonra teşhisini yapacaktır.

Ekstirpasyon (kesip alma) biyopsisi ne demektir?
Bu usulde bütün hastalanmış kısım alınmakta ve mikroskobik inceleme için patologa gönderilmektedir.

Dondurulmuş kesit (frozen seksion) ne demektir?
Bu testte hasta daha ameliyat masasında iken doku alınmakta ve derhal patologa mikroskobik muayene için teslim edilmektedir.

Dondurulmuş kesit testlerinde yanılma olabilir mi?
Olabilir. Dokuların dondurulması ve derhal mikroskobik muayeneye verilmesi, normal olarak çok daha zaman alan dokuların hazırlanarak patoloji laboratuarında muayene edilmesi kadar emniyetli ve doğru olamamaktadır.

Dondurulmuş kesit testinin önem ve değeri nedir?
Operatöre hasta olan kısmın habis olup olmadığını gösterebilecektir. Böylece operatör, hala masada yatmakta olan hastaya yapacağı ameliyatın ne kapsamda olması gerektiğini kararlaştırabilecektir.

Dondurulmuş kesitler ne zaman daha çok yararlı olmaktadır?
Memede bir külçenin kanserli olup olmadığını tayinde.

Patolog ameliyat odasına geldiği zaman bir dokunun habis olup olmadığını derhal tespit edebilecek midir?
Hayır. En ufak bir şüphesi bile varsa, daha şümullü olacak ameliyatın bir veya iki gün ertelenmesini tavsiye edecektir. Bu süre içerisinde mikroskop altında yapılacak incelemelerde daha doğru emniyetli bir rapor verebilecek durumda olacaktır.

Patoloji laboratuarları aşılar imal ederler mi?
Hastanın kendisinden alınan bakterilerden hazırlanan özel aşılar laboratuarlarda yapılmaktadır. Öteki aşılar eczanelerden temin edilmektedir.

Otogen aşı nedir?
Hastanın vücudundan taze olarak alınan ve süspansiyon sistemiyle öldürülmüş olan bu bakterilerden hazırlanmış bir aşıdır. Hastanın bu mikroplara karşı direnişini artırmak gayesiyle kullanılmaktadır.

Otogen aşılar hangi durumlarda hazırlanmaktadır?
İnatla tekerrür eden enfeksiyonlarda, idrar yolları enfeksiyonları gibi ve tekerrür etmekte olan apse ve çıbanları olan hastalar için.

Balgam tahlilleri neden yapılmaktadır?
a.  Verem veya başka akciğer enfeksiyonlarının bulunup bulunmadığını tespit etmek için.
b.  Bazı astım vakalarını araştırmak için.
c.  Muhtemel bir akciğer kanseri halinde elde edilecek olan hücrelerin bulunup bulunmadığını tespit etmek için.

Balgam tahlili nasıl yapılmaktadır?
Konsantre smirler yapılmakta ve bunlar patolog tarafından mikroskop altında incelenmektedir. Zararlı görülen bakterileri tecrit etmek için kültürler yapılmaktadır.

Peptik Ülser (Mide Ve Onikiparmak Bağırsağı Ülserleri) « Mide ve Oniki Parmak Barsağı

Peptik ülser ne anlama gelmektedir?
Bu; midede, onikiparmak bağırsağında veya yutak borusunun alt kısmında gelişen bir ülser için kullanılmakta olan genel bir terimdir.

Peptik ülser neden meydana gelir?
Esas nedeni bilinmem ektedir; fakat neden olan faktör genellikle ve vakaların büyük çoğunluğunda hiperasidite, başka bir deyimle midenin aşırı derecede fazla asit ifraz etmesinden ileri gelmektedir.

Hangi tiplerde peptik ülserler bulunmaktadır?
a.  En genel tipi onikiparmak bağırsağı ülseridir.
b.  Bundan sonra en genel olanı mide (gastrik) ülserdir.
c.  En az rastlanmakta olan ülser ise yutak borusu ülseridir.

Mide veya onikiparmak bağırsağında gelişen ülserler ne ölçüde yaygındır?
Ergin insanlardan onda bir kişide, hayatının bir süresinde bir onikiparmak bağırsağı ülseri geliştiği görülmektedir. Yaklaşık her yüz ergin insanın birinde hayatları boyunca bir gastrik ülser gelişecektir.

Peptik ülser genellikle hangi tip insanda gelişecektir?
Birçok sıkıntıları göğüslemek zorunluluğunda bulunan enerjik, dinamik ve fazla duygusal olan kimseler ile fazlasıyla uygarlığa kavuşmuş olan toplumlarda çok hızlı tempoda çalışan insanlarda. Erkeklerde ülser, kadınlardan daha fazla olmaktadır.

Mide veya onikiparmak bağırsağı ülserleri bir aile hastalığı veya kalıtımsal olma eğilimlerini göstermekte midirler?
Aslında hayır. Ancak, çocuklarda ebeveynleri gibi gelişme eğilimleri olabilmektedir. Böylece nevritik ve ülserli kişilerin çocukları aynı şekilde gelişme eğilimi gösterebilmektedirler.

Bir mide veya onikiparmak bağırsağı ülseri bulunduğu zaman ne meydana gelir?
İç zarın salgılı bezleri aşınarak yok olur ve mide veya onikiparmak bağırsağının çeperinde, üstü açık çıplak bir alan bırakırlar. Ülserler bir iğne ucu büyüklüğünden madeni tek lira büyüklüğü arasında değişik büyüklükte olabilirler.

Ülser olma ihtimalleri nasıl azaltılabilir?
a.  Sigara içmeyin.
b.  Alkolü az miktarda alın.
c.  Baharatı bulunmayan hafif yemekler yiyin,
d.  Kabiliyetiniz ve kudretiniz sınırları içerisinde hayatınızı sürdürmeye gayret sarf edin.

Bir ülserin boyu önemli midir?
Her zaman değil. Küçük ülserler büyük ülserler kadar kolay kanama ve kopmaya neden olabilirler. Genel bir kanaat olarak, ülser ne kadar daha büyük ve derin ise, iyileşmesi o oranda daha uzun sürecektir.

Bir insanın ülser olduğu nasıl anlaşılır?
En karateristik belirtiler yemekler arası üst karın bölgesinde duyulan şiddetli açlık halleridir. Bir şey yemekle, bu ağrılar genellikle birkaç saat için kaybolmaktadır. Başka belirtiler, ağızda bir ekşilik duyusu, geğirmek ve mide ekşimesi olmaktadır. Bunlarda anti-asit ilaçları alınmasıyla hafiflemektedir.

Peptik ülserin müspet teşhisi için ne gibi testlere başvurulmaktadır?
Vakaların büyük çoğunluğu, mide ve onikiparmak bağırsağının röntgen filmlerinden teşhis edilebilmektedir?

Peptik ülserin zararları nedir?
Ülser hastalarının devamlı çektikleri rahatsızlık ve sancılar dışında aşağıda gösterilen komplikasyonlar da meydana gelebilmektedir :
a.  Tedavi edilmeyen bir mide (gastrik) ülseri kansere dönüşebilir. Bu hal yaklaşık on beş vakanın birinde meydana gelmektedir.
b.  Ülserler kronik hale gelince kabuk bağlanıp mideden çıkışı engelleyebileceklerdir.
c.  Ülserler patlayabilecek ve peritonit olmasına yol açabileceklerdir.
d.  Ülserler ciddi kanama yapma eğilimindedir. Bir kanama episodunda aşırı kanamadan bir hastanın ölme ihtimali bulunmaktadır.

Peptik ülser nasıl tedavi edilir?
Vakaların % 90'dan fazlası tıbbi tedavi yöntemlerine cevap verecek ve ameliyat gerektirmeyecektir.
Peptik ülseri olan bir hastaya tatbik edilecek standart tedavi metotları şunlardır:
a.  Özel ülser diyeti; üstelik bol süt ve kremin muhtelif saatlerde verilmesi.
b.  Bütün tahriş edici maddelerden, baharatlı yemekler ve alkollü içkilerden kaçınılması.
c.  Antiasit ilaçların alınması.
d.  Sinir sistemi yolunu hareket getiren özel ilahların verilmesiyle gastrik usarelerin ve asit ifrazatının azaltılması. Bu ilaçlar "Bantin" grubundandır.
e.  Sigara içilmesine son vermek.
Eğer bu metotlara cevap vermeyenler olursa ve aşağıdaki durumlar mevcutsa hastanın ameliyat edilmesi gerekecektir:
a.  Gastrik ülser birkaç hafta içerisinde iyileşme eğilimi göstermemektedir. Bu gibi ülserler kanserli olma eğilimindedir.
b.  Eğer tedavi metotları yıllarca takip edilmiş ve hastada rahatsızlık veren haller ve sancılar dindirilememişse ve bütün tıbbi yollar başarılı olamamışsa.
c.  Mide çıkışında engellenme varsa.
d.  Ülser patlarsa veya patlama eğilimi gösterirse.
e.  Birçok kez ciddi kanamalar meydana gelmişse.

Tıbbi metotlarla tedavi edilebilmiş olan ülserler tekerrür etme eğilimi gösterirler mi?
Evet. Mide aşırı asit ifrazatına devam ederse, iç zarında yeni bir aşınma olma ihtimali her zaman mevcuttur. Bu da yeni bir ülser teşekkülüne yol açacaktır.

Tedavi olmuş ülserlerin tekerrür etme nedenleri hangileridir?
Ülser için gerekli diyet rejimini tatbik etmekte ihmal. Sigara içmeye ve alkol almaya devam edilmesi. Duygusal dengesizlik ve stress getiren durumlardan kaçınmamak.

Bir ülser tedavi olduğu zaman, mide iç zarında ne meydana gelmektedir?                                   
İç zar dokuları (mukoza) ülserli ve açık olan alan üzerinde yeniden büyümektedir.

Neden bir mide ülserini almak bir onikiparmak bağırsağı ülserini almaktan daha önemli olmaktadır?
Mide ülserlerinde kanser gelişirken, onikiparmak bağırsağı ülserinde gelişmemektedir.

Peptik ülser için ameliyatlar ciddi mi sayılır?
Evet, ancak ameliyat olanların % 99'u ameliyat sonrası iyileşmektedir.

Peptik ülser için ne gibi ameliyatlar yapılmaktadır?
Değişik işlemler vardır ve bunların her birinin ayrı özellikleri bulunmaktadır. Her biri vakaların % 90'm çok üstünde başarılı olmaktadır.
1.  Midede bulunan bir ülser için "subtotal gastrektomi" yapılmaktadır. Bu ameliyatta, midenin yaklaşık dörtte üçü alınmakta ve kalan kısım incebağırsak ile birleştirilmektedir. (Yandaki diyagramlara bakın).
2.  Onikiparmak bağırsağında bulunan bir ülser (en çok rastlanan peptik ülserler) için aşağıda gösterilen ameliyatlardan biri yapılmaktadır.
a.  Yukarıda belirtilen bir "subtotal gastrektomi".
b.  Bir "vagotomi" yapılmaktadır. Bunda "vagus" sinirleri (bunlar mideye asit ifrazatında yardımcı olmaktadır) kesilmekte ve midenin yaklaşık yarısı alınmaktadır.
c,  Bir "vagotomi" yapılmakta ve bunda midenin ağzı o şekilde değiştirilmektedir ki, alkaline onikiparmak bağırsağından safra yeniden akış temin etmektedir. Bu işlem "piloroplasti" olarak adlandırılmıştır.
d.  Bir "vagotomi" yapılmakta ve mide ile incebağırsak arasında kısaltılan yoldan bir açılış temin edilmektedir. Bu son işlem "gastro-jejunostomi" olarak adlandırılmaktadır.

Ülserli hastaların tedavisinde bütün ameliyatla tedavi metotları eşit başarıyla mı sonuçlanmaktadır?
Bütün bu ameliyatlar iyi sonuçlar vermekteyse de, son yapılan istatistik etütleri "vagotomi" ile ilişkili olan ameliyatların az da olsa "gastrektomi" ameliyatlarından daha iyi sonuçlar elde edilmiş olduğunu göstermektedir. Bu sonuçlar onikiparmak bağırsağı ülserlerindeki daha yüksek başarı oranını göstermektedir; mide ülserlerinde bir fark görülmemiştir.

Ülser ameliyatlarında genellikle ne kadar süre hastanede kalınması gerekli olmaktadır?
On ile on beş gün arası.

Bu ameliyatlardan önce ameliyat öncesi hazırlıkların yapılması gerekli olacak mıdır?
Evet. Hastalar çok kez ameliyat gününden birkaç gün önce hastaneye alınmakta ve sulu diyet, mide yıkanması, damardan ilaçların verilmesi, vitaminler ve çok kan kaybı olmuşsa kan nakilleri için hazırlanmaktadır.

Peptik ülser ameliyatlarından sonra özel hasta bakıcılara gerek olacak mıdır?
Birkaç gün için evet.

Bir ülser ameliyatının yapılması ne kadar sürer?
Vakanın tipine ve ciddiyetine göre iki ile beş saat arası. (Ameliyatta sürat önemli değildir).

Ülser ameliyatlarında hangi anestezi kullanılmaktadır?
Genel solunum yolu anestezisi.
Ülser ameliyatlarından sonra ne gibi ameliyat sonrası tedbirlerin alınması gerekli olmaktadır?
a.  Ağızdan sıvı verilmesi iki ile üç gün arası yapılmamakta ve yemek dört ile beş gün arası verilmemektedir.
b.  Hasta damar yoluyla glikoz, proteinler, mineraller ve vitaminlerin verilmesiyle beslenmektedir.
c.  Mide veya midenin arta kalan kısmının boş kalması için mide tüpleri kullanılmaktadır.
d.  Ameliyat sonrası enfeksiyonlarını önlemek için bazı hallerde antibiyotik ilaçlar verilmektedir.

Mide veya onikiparmak bağırsağının bir kısmının alınması halinde bunların fonksiyonunu vücudun neresi devralmaktadır?
Midenin geri kalan kısmı birkaç ay içerisinde genişlemekte ve bağlandığı incebağırsak ile bir torba geliştirmektedir; bu torba gıda maddeleri için mükemmel bir depo vazifesi görebilmektedir.

Ülserler ameliyat olduktan sonra tekerrür etme eğilimi gösterirler mi?
Ülserler, ameliyattan sonra nadiren tekerrür ederler ki, bu oran % 3'ün altında olmaktadır.
Ülser ameliyatlarından sonra ne gibi tedbirler alınmalıdır?
a.  Bir defada fazla miktarda yemek yemeyin.
b.  Ameliyattan en az birkaç ay sonrasına kadar, fazla baharatlı yemekler ve alkollü içkilerin alınması asgariye indirilmelidir. Bu durum bütün ülser belirtileri tamamen kayboluncaya kadar devam ettirilmelidir.

Bir ülser ameliyatından sonra bir hasta tamamen normal yemek yiyebilmek durumuna dönüşebilecek midir?
Evet, birkaç ay içerisinde.

Bir ülser ameliyatından sonra hasta faaliyetlerini ne ölçüde sınırlandırmalıdır?
Hasta iyileştikten sonra hiçbir sınırlamaya neden kalmayacaktır. (Bu üç ile dört ay kadar bir süre gerektirebilecektir).

Ülserden dolayı midenin bir kısmının alınması insanın ömrünü süresini kısaltır mı?
Hayır.

Ülser ameliyatında midenin bir kısmının alınması anemi gelişmesine yol açabilir mi?
Evet, bazı vakalarda. Ancak, bu kanı artırmak için verilecek ilaçlarla kolayca telafi edilebilecektir.

Bir peptik ülser ameliyatından sonra bir kadının gebe kalmasında sakınca var mıdır?
Hayır.

Bir hastaya onikiparmak bağırsağı ülseri için gastrektomi yapılmışsa ülser tamamıyla önlenmiş olmakta mıdır?
Eğer alınmasında teknik bakımdan çok zor bir hal mevcut olmuşsa her zaman alınmamaktadır. Ülser vakalarında tedavi midenin asit üreten kısmının alınmasıyla gerçekleştirilmektedir. Bu da asit üretmeyi teşvik eden "vagus" sinirinin kesilmesiyle sağlanmakla ve ayrıca alman yemeklerin mecrası değiştirilerek onikiparmak bağırsağının tamamen yanından geçmektedirler. Bu yapıldığı takdirde geriye bırakılan ülser çabucak iyileşecek ve hiçbir belirtiye neden olmayacaktır.

Mide asitleri hiç olmadan ve midenin bir kısmı eksilmişse hazım yine de normal olabilir mi?
Evet. Yaklaşık dünyada yaşamakta olan bütün insanların yüzde onunun midelerinde hiç asit bulunmamaktadır: Şurası da hatırda tutulmalıdır ki, hazım safhasının büyük bir kısmı, midede değil incebağırsakta olmaktadır.

Ritm Yöntemi « Doğum Kontrolü

Ritim metodu nedir?
Bu bir nevi cinsi münasebette bulunmamak metodudur. Bu tür uygulamada bir kadının ayın belirli günlerinde gebe kalması ihtimali çok az olduğundan yalnız o günlerde cinsel temasta bulunur.

Ritim metodu nasıl tatbik edilir?
Çocuk doğuracak yaşta olan normal bünyeli bir kadının yumurtalığında her ay bir yumurta oluşur ve ayrılır. Bu "yumurtlama" olarak adlandırılır. Genellikle bir kadın normal de yirmi sekiz günlük adetler arasındaki periyodun ortasında bu gerçekleşir. Normal olarak "yumurtlama" nın adetten on dört gün sonra olması gerekir. Ancak bu "yumurtlama" on ikinci, on üçüncü, on beşinci ve on altıncı günlerde de olabilir. Üstelik adetleri normal olan bir kadının bile bazı hallerde adeti gecikebilir veya erken gelebilir. Böylece bir kadının yirmi sekiz gün sonra adeti gelmesi normalken bu adet yirmidördüncü günde de gelmiş olabilir ve bu halde bundan önce gelen adetten on gün sonra "yumurtlama" safhası gerçekleşebilir. Yine de adet geciktiği taktirde ve iki adet arasında otuz iki gün geçmişse, yumurtlama önceki adetten ancak yirmi gün sonra meydana gelebilir.
Meninin rahim uzantısı Fallop tüplerinde en azından iki gün yaşayabileceği sanılmaktadır. Burada döllenme meydana gelir. Böylece, bir kadın beklenilmeyen bir şekilde adetleri arasında yirmi dört gün geçtiği taktirde son adetinden on gün  sonra Fallop tüpüne bir yumurta varabilir. İki gün önce meydana gelen bir cinsel temastan kalmış meni yumurta geldiği zaman rahim uzantısı Fallop tüplerinde bekleme halinde olabilir. Böyle bir halde adetin başlamasından yalnız sekiz gün sonra hamileliği getirecek olan döllenme meydana gelmiş olabilir. Bu söz konusu kadının o ay içerisinde adet süresi altı gün sürmüşse o zaman son adeti bittikten iki gün sonra yapmış olduğu cinsel temastan gebe kaldığı meydana çıkmaktadır.
Aynı şekilde, normal olarak adetleri arasında yirmi sekiz günlük bir süre geçen bir kadının adetleri arasında otuz iki gün geçerse, o zaman yumurta rahim uzantısı Fallop tüplerinde son adetinin başlangıcından sonra yirminci gününde varmış olacaktır. Bir yumurtanın Fallop tüplerinden rahme iki günde vardığı sanılmaktadır ve bu iki gün içerisinde döllenme meydana gelir. Böylece de bir kadın son adetinin başlangıcından yirmi iki gün sonra bile yapmış olduğu cinsel temastan gebe kalabilmektedir.
Bu da göstermektedir ki ritim metoduna her zaman güvenmek doğru değildir. Bir çiftin bir yıl içerisinde 100 veya daha fazla cinsel temasta bulundukları kabul edilirse bu metodun tatbikiyle adetlerde bir düzensizlik sonucu kadının gebe kalması çok muhtemeldir.
Doktorların çoğunluğu ritim metodunu tavsiye ederler mi?
Hayır, çünkü ancak yüzde 85 ile 90 vakada başarılı olduğu kabul edilmektedir. İstatistik bakımından bir kadın yılda eşiyle 100 kez cinsel temas yaptığını kabul edersek, o zaman bunların 15'inde gebe kalması olanağı vardır.

Bir kadın "yumurtladığını" nasıl bilebilir?
Bir kadın Fallop tüplerinden her ay yumurtasını ürettiği zamanı yaklaşık olarak saptamak için bir teknik mevcuttur. Her sabah aynı saatte yataktan kalkmadan önce söz konusu kadın makattan derecesini ölçer. Derece sonucu birkaç ay devamlı kaydedilir. Görülecektir ki her ay içerisinde muayyen bir sabah derece öteki günlerden yarım derece veya daha fazla yükselecektir. Bu derece kayıt durumu ile birlikte her ay adetin geldiği gün ve saatlerde kaydedilir. Yumurtlamanın derecenin yükseldiği gün meydana geldiği kuvvetle tahmin edilmektedir ve grafikte derecenin artış kaydından kadının her ay ne zaman yumurtlayacağı saptanabilir. Tabi ki bu tespitler ancak adetleri çok normal bir kadında yapılabilir.

Yumurtlama hesaplarına kesin olarak itimat edilebilinir mi?
Hayır. Çünkü en normal insanın bile hiç beklenmedik bir anda erken veya geç yumurtlaması meydana gelebilir. Eğer söz konusu kadın her ay cinsel temastan uzak kaldığı periyodunda ise ve yumurtlama zamanı gecikmişse, gebe kalmış olması muhtemeldir.

oyun