Sağlık ve Sağlıklı yaşam siteniz
Spastik Veya Mükoz Kolit « İnce ve Kalın Bağırsaklar
Spastik veya müköz kolit nedir?
Bu durumlarda kalınbağırsak şiddetli bir şekilde kasılmakta ve en hafif bir tahrikte ıspazmoza girmektedir. Bu gibi bağırsaklar çok kez büyük miktarda salgılar ifraz etmektedir ve bunlar dışkıda görülür.
Spastik veya müköz kolit neden meydana gelir?
Bunların fonksiyonel düzensizlikler olup duygusal düzensizlikten ve aşırı strese (gerilim) bir tepki olarak gelmekte oldukları sanılmaktadır.
Spastik veya müköz kolite en çok kimler yakalanmaya meyillidir?
Derinine giden ve halledilmemiş duygusal problemleri bulunan genç kadın ve erkekler.
Spastik veya müköz kolitin belirtileri nelerdir?
a. Karın bölgesinde rahatsızlık, gaz, hafif krampvari sancılar.
b. Düzensiz dışarı çıkma halleri, münavebeli kabızlık ve ishal halleri,
c. Dışkıyla birlikte büyük miktarda bağırsak salgısının gelmesi.
Spastik veya müköz kolitin teşhisi nasıl yapılır?
Bunu, çok daha ciddi durumlar olan ülserli kolit veya bağırsakta bir tümör bulunmasından ayırt etmek çok önemlidir. Bu durum belirtilerinin dikkatle not alınması alt bağırsakların bir sigmoidoskop ile muayene edilmesi ve röntgen filmi çekilmesi ile teşhis edilebilir.
Bu hastalıkların tedavisi nasıl yapılır?
a. Hastanın psikolojik bakımdan tedavi edilmesi çok önem taşır ve bazı vakalarda psikiatrik yardıma da ihtiyaç görülür.
b. Müshil ve lavmanlara son verilmesi önemlidir; çünkü bunlar normal dışarı çıkmayı engellemektedir.
c. Hasta düzenli yemek saatlerine alıştırılmalı, ayrıca normal saatler ve dönemlerde dışarı çıkması için eğitilmelidir. Fazla baharatlı yemeklerden kaçınması ve fazla miktarda alkol almaması gereklidir.
Spastik veya müközlü kolitten hasta olanlar, bu hastalıktan iyileşebilirler mi?
Evet, ancak duygusal stress (gerilim) hallerinde hastalığın tekerrür etme eğilimi bulunmaktadır. Ayrıca, bu gibi hastalar diyetlerini bıraktıkları veya eskisi gibi müshil alma ve lavman yapmaya başladıkları zamanlar hastalık tekerrür etme eğilimini gösterecektir.
Spastik veya müközlü kolit tehlikeli hastalık mıdır?
Hayır. Tahriş olmuş kolonlarına rağmen bu hastalığa tutulmuş kişiler normal aktif hayatlarını sürdürebilmektedirler.
Spastik veya müközlü kolit, kanser gelişmesine neden olur mu?
Hayır.
Bu hastalığın tedavisinde "antispasmodik" ve teskin edici ilaçlar yararlı olmakta mıdır?
Evet, bu ilaçlar çok hallerde ıspazmozu hafifletir ve hastanın muntazam dışarı çıkma alışkanlıkları kazanmasına yardımcı olur. Yeni geliştirilmiş olan müsekkin ilaçların da, duygusal stress'in hafifletilmesinde yardımcı olabildikleri görülmüştür.
Kronik ülserli kolit nedir?
Kalınbağırsakta meydana gelen ve bazı hallerde incebağırsağı da ihtiva eden, çok vahim olan bir iltihaplanmadır. Hastalıkla beraber nöbet, kanlı ishal, zafiyet ve mafsal sancıları dahil karakteristik başka belirtiler de meydana gelir.
Kronik ülserli kolit neden olur?
Nedeni tam bilinmemekte ise de, birçok araştırmacı bu hastalığın kökeninin bakterilerden geldiğine inanmaktadırlar. Bu hastalık yirmi ile otuz yaşlarında olan ve duygusal düzensizlikleri bulunan kişilerde; daha yaşlı olan ve duygusal bakımdan dengeli yaşayan kişilerden, çok daha fazla görülme ihtimali vardır.
Bu hastalığın belirtileri nelerdir?
Ülserli kolit çok kez genç yaşta ve erginlikte başlar; devam eden ishal, karın bölgesi krampları, dışkıda kan ve balgam görülmesidir. Hasta günde on beş, yirmi hatta otuz defa dışarı çıkabilir. Bu durum devam ettiği takdirde hasta büyük ölçüde vücuttaki suyunu kaybeder, yüksek nöbet devamlı bir anemi hali gelişir.
Ülserli kolitin genel gidişatı nedir?
Durum birkaç hafta devam ettikten sonra durabilir; ancak birkaç ay sonra, hatta yıllarca sonra yeniden baş gösterir.
Kronik ülserli kolitin teşhisi nasıl yapılır?
a. Karakteristik belirtileri tespit edilerek.
b. Sigmoidoskop ile, kalınbağırsağı muayene ederek iltihaplanma ve ülserleşme karakteristik belirtilerini görerek.
c. Röntgen filminde karakteristik belirtileri tespit ederek.
Ülserli kolit nasıl tedavi edilir?
a. Hafif vakalarda ilaçla tedavi metodu tavsiye edilmektedir. Bu tedaviyle birlikte yumuşak bir diyet, antibiyotik ilaçlar ve kortizon veya benzeri ilaçlar bulunacaktır. Bu rejimler, vakaların büyük bir çoğunluğunu iyileştirecektir.
b. Daha ilerlemiş veya tekerrür eden vakalarda ameliyat çok kez gerekli olmaktadır. Bu ameliyatta bütün kalınbağırsağın alınması gerekebilecektir. Bu işleme başvurulduğu takdirde incebağırsağın alt yarısı sürekli bir "ileostomi" olarak karın bölgesine çıkarılmakta ve yerleştirilmektedir.
Ciddi bir ülserli kolit hastalığından iyileşme ihtimali nedir?
İlaçla tedavi metodlarına bütün gayretlere rağmen cevap vermeyen hastalarda ameliyat, zamanında yapıldığı taktirde iyileşme ihtimali çok fazladır.
Bütün kalınbağırsak alındığı hallerde hastanın karnında daima bir "ileostomi" açılışı bulunacak mıdır?
Evet. Ancak hastaların büyük çoğunluğu "ileostomi"lerini başarı ile kullanmayı öğrenmekte ve başarmaktadırlar.
Ülserli kolit için ameliyatlarda rektum bazı hallerde kurtarılabilmekte midir?
Ülserli kolit ameliyatların çok ufak bir oranında rektum ilişkili görülmemektedir. Bu hallerde kurtarılabilmektedir. Bazı hallerde ise, ki bunlar çok nadirdir-, ameliyat sırasında incebağırsağın alt kısmı uzatılarak direkt olarak rektuma dikilmektedir. Yine başka hallerde ilk adım olarak bir "ileostomi" yapılmakta ve hastanın iyileşmesi beklenmektedir. Bilahare aylar ve hatta yıllar geçtikten sonra rektumun hastalıktan tamamen kurtulduğu tespit edilirse "ileostomi" aşağıya alınarak "ileum" rektuma dikilebilmektedir. Ancak, burada şunu belirtmek gerekir ki, bu işlem ülserli kolit ameliyatlarının büyük çoğunluğunda yapılmamaktadır.
"Ileostomi"li bir hasta normal bir hayatı sürdürebilecek midir?
Evet. Bu durumda binlerce kişi vardır ki, her gün işlerine giderler.
normal kişilerin bütün fonksiyonlarını yerine getirirler ve normal hayatlarını sürdürürler.
Ülserli kolitte psikiatri yardımcı olabilir mi?
Evet ama, hastalığın ilk devrelerinde hasta ile temas kurulmuş olduğu takdirde.
Ülserli koliti önlemek için herhangi bir çare var mıdır?
Hayır. Ancak tedaviye erken başlandığı takdirde, hastalığın daha kötü bir safhaya girmesini önlemek için çok şeyler yapılabilmektedir.
Ciddi ülserli kolit olan bir kimseye ameliyat yapılmadığı takdirde ne meydana gelebilir?
a. Nöbet, su kaybı, kontrol edilmeyen ve ishal belirtileri gösteren akut bir ülserli kolit hali tedavi edilmediği takdirde ölümle sonuçlanabilir.
b. On yıl süre aktif ülserli kolit hastalığı çekmiş olan kişilerin büyük çoğunluğunda bağırsak kanseri gelişir.
Uyurken Beynimizde Olanlar « Genel
Eğer bir insanın başına 'elektroensephalograf (ezberlemeniz gerekmez!) adını taşıyan bir cihaz bağlarsanız, o insanın yaydığı beyin dalgalarını kaydedebilirsiniz. Uyanık ve hareketsiz durumdaki bir insanın beyni, saniyede 10 kez salınım yapan 'alfa' dalgaları yayar. Hareketli bir insanın beyni ise, salınımı iki kez fazla olan 'beta' dalgaları yayar.
Uyku sırasında ise beyin, salınımları çok daha az olan iki tür dalgayı, 'teta' ve 'delta' dalgalarını yayar. 'Teta' dalgalarının salınımı saniyede 3.5 ila 7 arasında olup, 'delta' dalgalarınınki saniyede 3.5'tan azdır.
İnsanın uykusu derinleştikçe, beyin dalgaları da yavaşlar. İnsanda en derin ve uyandırılmasının en zor olduğu uyku zamanında, beyin artık 'delta' dalgaları yaymaya başlamıştır.
Şimdi geldik işin en ilginç yönüne. İnsan gece uykudayken çeşitli zamanlarda beklenmeyen şeyler oluşur. İngilizce'deki 'Hızlı Göz Hareketleri' kelimelerinin baş harflerinden alınarak 'REM' uykusu da denilen ve insanların çoğunluğunda bir gecede 3-5 kez görülen bu safhada, beyin dalgaları uyanık bir insanınki kadar hızlanır.
Bir insanı veya bir köpeği REM uykuları sırasında seyrederseniz, gözlerinin öne ve arkaya hızla titrediğini görürsünüz. REM uykusu safhasında köpeklerin çoğunda, insanların ise bir kısmında, kollarda, bacaklarda ve yüz kaslarında seğirmeler de görülebilir.
Rüya REM uykusu safhasında olur. Bu safhadaki bir insanı uyandırırsanız, rüyasını çok canlı olarak hatırlar ve anlatabilir. REM safhası dışındaki uykularda insanlar genellikle rüya görmezler.
Geceleri iyi bir uyku çekebilmek için, hem REM, hem de bunun dışındaki safhaların birlikte yaşanması gereklidir. REM kısmı uyku süresinin yüzde 25 kadarını kapsamalıdır. Normal uykudaki bir REM veya rüya bölümü 5 ila 30 dakika sürer.
Uyku ilaçları daha çabuk ve derin uyumanızı sağlayabilirler ama uykunuzun ve özellikle de REM kısmının kalitesini değiştirirler. Uykudan önce alınan alkol de beynin dalga yayma sistemini ve düzenini etkiler. Düzenli bir uyku için insan her zaman aynı saatte yatmalı, hafta sonları da dahil aynı saatte uyanmalıdır.
Bakliyeler « Besinler ve Özellikleri
Bakliyat taneleri, hem protein hem de karbonhidrat veren değerli gıda maddeleridir. Hayvani mahsullerden sonra insana en fazla protein sağlayan gıdalardır. Hayvani proteinin yetersiz olduğu yerlerde protein kaynağını teşkil ederler.
Tanelerdeki proteinlerin bazı aminoasitleri noksandır. Bu sebeple proteinlerin değeri düşüktür. Bakliyeler, bulgur pilavı ile birlikte yenilirse, bulgurda fazla bulunan aminoasitleri bakliyelerin eksik olan cinsindendir ve eksikliği tamamlamış olur. Bu nedenle kuru bakliyat pişirildiğinde ikinci yemek pirinç pilavı değil bulgur pilavı veya makarna olmalıdır.
Bakliyatın proteini 2. sınıf olup et ve yumurtaya nazaran düşük kalitededir. 100 gr. et veya yumurta, günlük protein ihtiyacının yarısını karşıladığı halde 100 gr. bakliyat günlük protein ihtiyacının ancak %30-32'sini karşılar. Soya fasulyesinin proteini, etten fazladır. Orta ve ileri yaşlarda olanlar, günlük protein ihtiyaçlarının yarısını bunlarla karşılayabilirler. Ancak diğer insanlara 1.sınıf proteinlere yardımcı olarak verilebilir.
Bakliyeler, vücutta hayli üre asidi bırakırlar. Bunun birikmeden atılması ve bakliyelerin kolay hazmı için, bakliye ve pilavın yanında çiğ salata, soğan, turşu olmalıdır. İyi vasıfları yanında bakliyat taneleri, insana dokunan maddelere de sahiptir. Bu sebeple fazla yenilemezler. Fazla yenilirse, bazıları kanda alyuvar miktarını azaltır, bazıları guatra sebep olur. Birçoğu da hazım bozukluğuna yolaçar.
Bakliyeler kuru tane olarak günde 50 gr.'dan çok yenmemeli. Bunlardaki az veya çok bulunan zararlı maddeleri azaltmak için ılık suda 2-3 saat, bol soğuk suda akşamdan sabaha bekletilir. Suda fazla bekletilirse birçok faydalı maddesi de suya geçer ve atılır.
Bakliyeler 1 yıldan fazla bayat olmamalı. Bayat bakliyat, bayat et gibidir. Fayda yerine zarar verirler. Tane, diş ile ortasından kırıldığında kesit cam gibi parlak ise bayattır, tozlu mat görülürse tazedir. Bakliyat taneleri küflüde olmamalıdır.
Bakliyeler, mide ve bağırsakta gaz yapar. Bunun sebebi, proteince ve karbonhidratça zengin olmasındandır. Bu gazı azaltmak için bakliye yemeği ağızda çok iyi çiğnenmeli, yemekler salata veya soğanla birlikte yenilmelidir ve bir öğünde fazla yenilmemelidir.
Kuru Fasulye
Protein bakımından zengindir, vücuda bol kalori ve bol protein verir. Günlük bitkisel protein ihtiyacının karşılanmasında çok işe yarar. Sinirleri kuvvetlendirir. Bedenen ve zihnen çalışanlara çok faydalıdır.
Kuru fasulye taneleri, kabuğu ile birlikte pişirilip yenilmelidir. Hazmı sağlayan maddelerin çoğu kabuğunda bulunur. Hazmı zordur. Acı biber, karabiber, kekik eklenerek hazmı kolaylaştırılır.
Kuru Bezelye
Kuru fasulye gibi, günlük bitkisel protein ihtiyacını karşılamada istifade edilecek bakliyelerden birisidir. Yüksek derecede protein ve nişasta içerir. Bu nedenle komple bir gıdadır.
Bedenen ve zihnen çalışanlara çok faydalıdır. Hem enerji verir hem de proteini ile kasların gelişmesini ve tamirini sağlar.
Günlük miktar 1 çay bardağı (50 gr.)'ı geçmemeli. Yanında mutlaka çiğ salata, soğan, turşu bulunmalıdır.
Mercimek
Kan yapıcı ve süt artırıcıdır. En fazla demir içeren gıdalardandır. Ayrıca B vitaminleri ve fosforu ile de çok faydalıdır. Protein miktarı da yüksektir. Bu nedenle bedenen ve zihnen çalışanlara iyi bir enerji kaynağı ve besleyici bir gıdadır.
Hamile kadınlara, bebeğin kanlı-canlı olmasına yarar. Anneyi de besleyerek zayıf düşmesini önler. Emzikli kadınlar da sütün miktarını ve beslenme değerini yükseltir. Su ve süt ilavesiyle yapılan mercimek çorbası bunlar için çok yararlıdır.
Mercimek, sinirleri kuvvetlendirir. Akşam yemeğinde yenen limonlu mercimek çorbası iyi uyku verir, sinirleri teskin eder, geceleri yıpranmış sinirlerin tamirini sağlar. Mercimek, bağırsaklara hafif yumuşaklık verir ve geçici ishal yapar. Hasta ve zayıf kimselerde bol kan yapımını sağlar.
Ağızda iyi çiğnenmeli ve tükürükle karıştırılmalıdır. Yeterli tükürükle karışmazsa gaz yapar. Yemek üzerine sakız çiğneyerek, mideye tükürük gönderilebilir. Karabiber, zencefil ekerek hazmı kolaylaştırılabilir.
Marul, havuç salatası, soğan, turşu, mercimeğin hazmına yarar ve gaz yapmasını önler. Midesi zayıf olanlar, mercimeği çorba şeklinde yemelidir. Mercimek, toprak veya demir kaplarda pişirilmeli. Günde yenilecek miktar 50 gr.'ı geçmemelidir.
Nohut
Vücudu kuvvetlendirir. Anne sütünü arttırır. Bol idrar söktürür, vücuttaki üre asidi ve ürat tuzlarını, fazla yemek tuzunu idrarla dışarı atar. Bol fosfor, B vitaminleri ile beyni ve sinirleri dinlendirir,tamirini ve normal çalışmalarını sağlar. Bedenen ve zihnen çalışanlara çok fayda verir. Mideyi kuvvetlendirir ve iştah açar. Nohut günde en fazla 50 gr. yenmelidir. Salata, soğan, turşu ile birlikte yenmelidir.
Soya
Uzun yaşamak isteyen herkes mutlaka soya tüketmelidir. Soya; çok kuvvetli (etin 2 misli) proteine sahip bir gıdadır. Bol B vitaminleri ve mineralleri vardır. Hem nişastası ve hem de %30'dan fazla yağı ile çok kuvvetli enerji verir.
Adalelerin, sinirlerin, kemiklerin gelişmesini sağlar. Sahip olduğu ve nadir yiyeceklerde bulunan lesitin maddesi ile beynin çalışmasını artırır. Hazmi kolaydır. Çok kuvvetli olduğu için günde 25 gr. yeterlidir. Yemeklerde, çorba ve garnitür olarak yenilir. Salata, soğan, turşu ile yenilmelidir. Guatrı olanlar veya olmaktan korkanlar yememelidir.
oyun