Sağlık ve Sağlıklı yaşam siteniz
Zührevi Hastalıklar « Zührevi Hastalıklar
Zührevi hastalık nedir?
Genellikle cinsel temastan ileri gelen bir hastalıktır.
Zührevi hastalıklara yalnız bu şekilde mi yakalanılır?
Hayır. Frengi gibi hastalık öpüşmekten, emzirmekten, hatta enfekte olmuş maddelere dokunmaktan bile alınılabilinir.
Zührevi hastalıklar temiz olmayan tuvaletlerden alınabilinir mi?
Teorik olarak mümkündür. Ancak kadında belsoğukluğu dışında bu gibi vakalar çok nadir görülür.
En yaygın zührevi hastalıklar hangileridir?
a. Belsoğukluğu (gonore)
b. Frengi.
Belsoğukluğu ile frengi arasındaki fark nedir?
İkisi de zührevi hastalık olmasına rağmen, aralarında çok az benzerlik vardır. Belsoğukluğu çok kez genital organlarda lokalize olan bir organizmadan ileri gelmektedir; fazla idrar etmek, sancılı şişkinlikler ve bu kesimden ifrazatla karakterize olmaktadır. Frengi ise temas yerinde çıkan bir yara ile başlamaktadır. Bu hastalık gitgide bütün vücuda yayılmakta ve bütün organları çeşitli derecelerde etkilemektedir. Başka bir deyimle belsoğukluğu lokalize bir hastalıkken, frengi genel ve bütün vücuda tesir eden bir hastalıktır.
Bu hastalıklardan hangisi daha ciddidir?
Frengi çok daha ciddi bir hastalıktır. Sonunda beyin, kalp, karaciğer vb. organlara çok büyük hasar getirebilir.
Belsoğukluğu genital organlardan başka organlara tesir edebilir mi?
Evet. Gözlere tesir edebilir. Bu nedenle bütün yeni doğmuş çocukların gözlerine önleyici ilaç damlatılır. Belsoğukluğu tedavi görmediği bazı hallerde eklemlere tesir edebilir ve bir tip artritin oluşmasına neden olur. Bazı nadir vakalarda beyin zarına veya omuriliğe tesir edebilir ve ansefalit (beyin iltihabı) veya menenjitin meydana gelmesine yol açar.
Tedbir alınmadıktan sonra koruyucu ilaçlarla ve yıkanmakla zührevi hastalıklar önlenebilir mi?
Hayır. Belsoğukluğu ve frengiden korunmak için tek çare hastalıklı insanlarla ilişki kurulmamasıdır.
Koruyucu ilaçlar zührevi enfeksiyonları önlemekte yararlı olabilir mi?
Evet, bunlar gerektiği zaman ve temastan hemen sonra alınmışsa yararlı olabilir. Ancak, bu hiçbir zaman garantili sayılamaz.
Hormonlar « İlaçlar
Hormonlar nedir?
Bunlar iç salgı bezlerinin ifrazatıdır.
Hormonlar bu bezler tarafından kan akımına ifraz edilmekte ve
vücut mekanizmasına bir tüm olarak tesir etmektedirler.
Vücuttaki en genel hormonlar hangileridir?
a. Hipofiz salgı bezi tarafından ifraz edilen hipofiz hormonu.
b. Tiroid bezi tarafından ifraz edilen tiroid hormonu.
c. Paratiroid bezi tarafından ifraz edilen paratiroid hormonu.
d. Böbreküstü bezi tarafından ifraz edilen kortizon ve böbreküstü bezi hormonu.
e. Yumurtalıklar tarafından ifraz edilen yumurtalık hormonları.
f. Testislerden ifraz edilen testis hormonları.
Vücuttaki bir yetersizliği gidermek için hormonlar suni şekilde üretilebilinir mi?
Hepsi değil. Ancak bazı hormonlar suni şekilde üretilebilmektedir.
Doktor talimatı olmadan hormonlar alınmalı mıdır?
Hayır. Bu kuvvetli maddeler hatalı olarak alındığı takdirde ciddi zararlar meydana gelebilir.
Gudde yetersizliklerini tedavide, hormonlar ne derece tesirlidir?
Bu büyük ölçüde kullanılmakta olduğu duruma bağlıdır. Şurası kesinlikle söylenebilinir kibirçok gudde ve gudde dışı durum vardır ve bunların tedavisinde hormonlar çok faydalı olmaktadır.
Kontrolsüz uzun süre hormon alınması ne gibi zararlara yol açabilir?
Eğer hormonlar doktor kontrolü dışında alınırsa bunlar vücudun kimyasal mekanizmasında ciddi dengesizliklere neden olabilir ve bu dengesizlikler çok vahim hastalıkların gelişmesine sebep olur. Hormonlar yalnızca doktorun sürekli kontrolü altında alınabilinir ve doktor, dozajların ayarını tespit etmek için sık sık testlere başvurur.
Kontrolsüz hormon alınışı bir organda kanser gelişmesine yol açabilir mi?
Bugüne kadar fazla hormon alınmasının kansere neden olabileceği görülmemişse de, bazı hormonların uyumakta olan bir kanseri canlandırdığına inanılmaktadır. Bunun içindir ki kanser eğilimi olduğu vakalarda hormonlar çok büyük bir dikkatle kullanılmalıdır.
Hormonlara karşı alerjik olma söz konusu mudur?
Evet, bu duruma bazen rastlanmaktadır.
Neden bazı hormonlar tablet olarak verilirken ötekiler yalnız enjeksiyon yoluyla verilmektedir?
Bazı hormonlar sindirim özsularında ya imha edilmekte veya bağırsakta gerektiği ölçüde emilmemektedir. Bundan dolayı bu gibi hormonların enjeksiyon yoluyla verilmesi gerekmektedir.
Gudde yetersizliğinde hormonların verilmesi yararlı olmakta mıdır?
Evet. Örneğin tiroid, yumurtalık, testis vb. hormonların gerektiği şekilde kullanılması ile iç salgı bezlerinin çalışmaması hallerinde büyük faydalar sağlanmaktadır.
Kortizon nedir?
Bu tabii olarak böbreküstü bezi tarafından üretilen bir maddedir. Hormon ailesinin bir parçasıdır.
ACTH nedir?
Bu, "adrenokorti kotrofin" hormonun kısaltılmışıdır. ACTH, normal olarak hipofiz salgı bezinin ifraz ettiği bir maddedir. Görevi böbreküstü bezini kortizon ve kortizon benzeri kimyasal maddeleri üretmeye teşvik ve tahrik etmektir.
Kortizon ve ACTH hangi rahatsızlıkların tedavisinde kullanılmaktadır?
Son yıllarda kortizonun da, ACTH'ın da birçok iltihaplanma, alerjik ve nedeni bilinmeyen hastalıkların tedavilerinde çok yararlı olabildiği tespit edilmiştir. En çok kullanılma alanları muhtelit tip arfritler, romatizmal nöbetler, alerjiler, hassasiyetler, deri veremi, böbrek hastalıkları ve benzerleridir.
Yukarıda belirtilen hastalıklarda ACTH ve kortizon tedavi edebilecek nitelikte midirler?
Hayır. Bu ilaçlar ancak hastalıkları hafifletmek için yararlı olmaktadır. Ancak, yine bu ilaçların kullanılmasıyla kullanıldıkları bazı hastalıklarda meydana gelebilecek fiziki hasarı önleyebilecekleri de görülmüştür.
ACTH ve kortizon artrit vakalarında kullanılır mı?
Hayır. Bunlar ancak başka ilaçlara cevap vermeyen veya bazı ciddi tip artrit vakalarında kullanılmaktadır.
Hangi hormon daha tesirlidir; ACTH mı, kortizon mu?
Genellikle tesirler aynıdır. Ancak, bazı doktorlar bunlar arasında muayyen hastalıklar için tercih yapmaktadırlar. Bu hormonlar münavebeli olarak da kullanılmaktadır.
Bu hormonlardan biri ötekinden daha emniyetli midir?
Hayır.
ACTH veya kortizon lüzumundan fazla verildiği taktirde zararlı olabilirler mi?
Evet.
ACTH ve kortizon ancak doktor kontrolü altında mı alınmalı?
Evet. Bunların kontrolsüz ve hatalı kullanılması büyük zararlara yol açabilir.
Bu ilaçların alınması durdurulduktan sonra tesirleri devam eder mi?
Hayır. Bu ilaçların alınması durdurulur durdurulmaz bütün yararlı tesirleri kaybolmaktadır.
ACTH nasıl verilir?
ACTH yalnız enjeksiyonla verildiği zaman tesirli olur.
Kortizon nasıl verilir?
Kortizon ve benzeri ilaçlar hem ağızdan ve hem de enjeksiyonla verildikleri zaman tesirli olmaktadırlar.
Kabakulak « Salgın Hastalıklar
İnsanlar genellikle hangi yaşlarda kabakulak hastalığına tutulurlar?
Altı aydan aşağı çocuklarda kabakulak olmaz; kırk yaşını geçkin kişilerde de nadiren rastlanılır, ileri yaştaki çok kişiler genç yaşlarında farkına varılmayacak ölçüde hafif bir kabakulak geçirmiş olabilirler.
Kabakulak geçirmemiş olan çocuklara hastalığa yakalanmaları için başka bir hasta çocukla temas kurdurulmalı mıdır?
Hayır. Eskiden komplikasyonları ciddi olabilecek, erginlikten sonra kabakulağa yakalanmamaları için beş ile on iki yaş arasındaki çocuklar hastalığı bu yaşlarda geçirmelerini temin için böyle bir çocukla temas kurulmaktaydı.
Ancak, yeni önleyici kabakulak aşısı geliştirildikten sonra, bu tavsiye artık yapılmamaktadır. Günümüzde kabakulak aşısı ile % 90'ın üstünde çocuklar hastalığa karşı bağışıklık kazanmaktadırlar.
Bütün çocuklara kabakulak aşısı yapılmalı mıdır?
Hayır. Yumurtaya alerjik olan çocuklara bu aşı yapılmamalıdır. Çünkü aşı tavuk ceninlerinde geliştirilmektedir ve bu gibi alerjik çocuklara yapılması çok ciddi komplikasyonlara neden olabilmektedir. Bu gibi çocuklar erginliğe erişmeden önce kabakulak olmaları için hasta çocuklarla temas ettirilmelidir.
Erginlik çağındaki kabakulak, çocuklukta olduğundan daha ciddi bir durum arz eder mi?
Evet. Çocukluk çağında aslında hafif bir hastalık olarak kabul edilmektedir.
Kabakulak hastalığında şişkinlik daima yüzün veya yanağın yanında mı olmaktadır?
Hayır. Genellikle şişkinlik kulak üstü tükürük bezleri civarında olmaktadır. Bu bezler kulağın önüne, altına ve arkasına uzamaktadırlar. Bazı hallerde kulak üstü tükürük bezlerine ilaveten, çene ve çene kemiği tükürük bezleri hastalanmış olup kulak üstü tükürük bezleri etkilenmemiştir. Bazen şişkinlik o ölçüde hafiftir ki, bunun farkına bile varılamaz. Bu durum, hastalıkların % 30 ile 60 arasındakilerde rastlanmaktadır. Çok kişiler vardır ki, hiç kabakulağa tutulmadıklarını sanırlar. Aslında bunlar; hafif tip kabakulak hastalığını geçirmişlerdir.
Kabakulakların şişkinliği ve verdiği ağrı için bir tedavi metodu var mıdır?
Şişkin olan kısmı tedavi etmek genellikle gerekli olmamaktadır. Eğer şişkinlik fazla rahatsızlığa neden olmaktaysa bir sıcak termofor kullanılabilmektedir.Bazı çocuklar ise soğuk kompreslerden daha çok yarar görmektedirler. Ağrıyı dindirmek için hastaya aspirin de verilmektedir.
Kabakulak tedavisinde antibiyotikler veya serumlar kullanılmakta mıdır?
Hayır.
Özel ağız sağlığı bu hastalığın tedavisinde gerekli midir?
Her zaman değil. Acı sıvılar ve yiyeceklerden kaçınılması gerekir. Bunlar tahriş edici olabilir. Çiğnemesi zor olan gıda maddelerinin de verilmemesi tavsiye edilir.
Kabakulak hastalığı olan bir kişiye özel bir diyet verilmeli midir?
Evet. Hastaya yumuşak, hafif, baharat bulunmayan, bol sulu yemeklerin verilmesi gereklidir.
Bu hastalığa tutulan çocuk ne zaman yataktan çıkabilir ve okuluna dönebilir?
Kabakulak hastalığı genellikle yedi ile on gün arası sürer. Nöbet ve bez şişkinlikleri geçtikten sonra çocuk yataktan çıkabilir ve yataktan kalktıktan iki gün sonra da okuluna yeniden devam edebilir.
Bir çocuk kabakulağa yakalanmışsa öteki aile fertlerine bulaşması önlenilebilir mi?
Zayıflatılmış kabakulak virüsleri ile yapılacak aşılar, hastalığa maruz kalmış olan kişileri bazı hallerde hastalığa karşı koruyabilecektir.
Bu serumlar hastalığa maruz kalanları hastalıktan koruyamazsa da hastalığın hafif geçmesini temin edebilecektir.
Kabakulak yüzün yalnız bir tarafında gelişmişse öteki taraf da ileri bir tarihte hastalığa maruz kalır mı?
Kabakulak ilk olarak yüzün bir tarafında başlayarak, iki veya üç gün sonra da öteki tarafı etkileyebilir. Vakaların yaklaşık yarısında hastalık yüzün bir tarafında kalmaktadır. Hastalık bir tarafta veya iki tarafta olsun, kabakulak geçiren bir hasta hayatı boyunca bu hastalığa karşı bağışıklık kazanmış olur.
Bu hastalığa yakalanmanın en uygun zamanı ne vakittir?
Erginliğe erişilmeden önce.
Kabakulaktan kızların yumurtalıklarında iltihaplaşma meydana gelebilir mi?
Bu çok nadiren olagelmekte ve ancak kız erginleştikten sonra geçirdiği kabakulak hastalığında mümkün görülmektedir.
Kabakulak Bir çocukta kısırlık meydana getirebilir mi?
Hayır. Kabakulağın kısırlığa' yol açması şüphesi fazlasıyla abartılmıştır. Testisteki iltihaplanma komplikasyonu, yalnız gelişmiş testiste meydana gelir ve bu, ancak çocuk erginleştikten sonra mümkündür; ufak çocuklarda değil.
Bir testisin etkilenmesi kısırlığa neden olabilir mi?
Hayır.
İki testis de etkilenmişse kısırlık meydana gelebilir mi?
Kesin olarak değil. Vakaların büyük çoğunluğunda hasta tamamen iyileşmektedir.
Kabakulak hastalığı erginlik çağında olmuşsa testislerden birinin etkilenme oranı nedir?
Vakaların yaklaşık % 20 ile 25'i arasında.
Erkeklik vasıfları ve normal cinsel ilişkileri, testis etkilenmesi ile bir değişikliğe uğrar mı?
Hayır. Erkeklik vasıfları kabakulaktan etkilenmemektedir. Erginler kabakulaktan gerektiğinden çok fazla endişe duymakta ve korkmaktadırlar.
Erginlerde olan kabakulak hastalıklarında testis komplikasyonlarını önlemek mümkün müdür?
Bunun için çeşitli ilaçlar ve hormonlar kullanılmışsa da, bu yolda hiçbir başarı elde edilememiştir. Hyperimmune ya da nükeha kabakulak serumu veya «gamma globulin» verilmesiyle de bu komplikasyon vakalarının iyileştirilemediği görülmüştür.
Kabakulağın başka muhtemel komplikasyonları hangileridir?
Bazı çocuklarda baş ağrısı, yüksek ateş, kusma ve kabakulak başladıktan sonra birkaç gün süren boyun tutulması meydana gelmektedir. Bunlar beyin örtülerinde ortaya çıkan hafif bir iltihaplanmadan ileri gelmektedir. Bu durum «meningoansefalit» olarak adlandırılmaktadır. Bu komplikasyonlar doktorunuzun tavsiye edeceği fazladan hafif tedavi metotlarını gerektirmektedir ve birkaç gün içerisinde iyileşerek hiçbir tali tesir bırakmaz.
oyun