Sağlık ve Sağlıklı yaşam siteniz
Evlilik İlişkileri « Seks
Evlenmeden önce seks problemleri üzerinde tıbbi tavsiyeye başvurulması yararlı mıdır?
Evet. Bütün evlenecek gençlerin evlenmeden önce aile doktorları ile görüşmeleri faydalıdır. Gençlerin büyük bir çoğunluğunda seks hakkında, yanlış olan inançlar ve düşünceler vardır. Bunlar gereksiz ve yersiz korkular yaratarak, çok kez sıhhatli bir evliliğin yürütülmesinde engel teşkil etmektedirler.
Bir doktor evlenecek gençleri fiziki bir muayeneden geçirdikten sonra birbirlerine uygun olup olmayacaklarını tespit edebilir mi?
İki kişinin anatomik veya fiziki bakımdan birbirlerine uymadığı, ancak çok nadir vakalarda görülmektedir. Birbirlerine uymamak hallerinin orijinleri genellikle fiziki değil psikolojiktir.
Gençlikte ve erginliğin ilk yıllarında uzun süren seks çekingenlikleri ve seks hakkında edinilmiş yanlış bilgiler sıhhatli bir evliliği etkileyebilir mi?
Evet. Çocuklar ve erginliğe ulaşmak üzere olanlara başka önemli konularda verilen bütün bilgiler gibi gerekli seks bilgileri de öğretilmeli ve anlatılmalıdır. Seks hakkında çocukların gerekli şekilde eğitilmemesi mutsuz evliliklere ve ergin hayata normal uyumu engellemeye yol açabilir.
Çocuklara verilmesi gereken seks bilgisi kimden öğrenilebilir?
Aile doktorunuz size gerekli bilgiyi verebilir.
İlk cinsel temas kadın için her zaman acı verici mi olur?
Hayır. Biraz acı çekilebilir, ama erkeğin gereken şefkati göstermesi ve evlilik öncesi evlenecek gençlere verilecek bilgiler, bu sancının büyük ölçüde önlenmesini temin eder.
Bakirelerde ilk cinsel temasta her zaman kanama olur mu?
Hayır. Bu genel olan yanlış bir inanıştır.
Seks alanında anlaşmazlığın en genel sebebi nedir?
Çiftin birinde veya ikisinde psikolojik düzensizlik bu durumun en genel nedenidir.
Seks alanında anlaşmazlık tedavi edilebilinir mi?
Evet, psikoterapi yoluyla.
İyi anlaşmış bir çift için aynı zevk duyulması gerekli midir?
Hayır ama, böyle olması tercih edilir. Genç çiftler tecrübe ve zamanla bunu temin edebilirler.
Bir kadının cinsel temasta orgazma ulaşamaması eşini sevmediğine mi delalet eder?
Hayır.
Erkeklerin kadınlardan daha önce orgazma ulaşmaları normal midir?
Çoğunlukla evet.
İnsanların cinsel teması yarıda bırakması sakıncalı mıdır?
Evet, çünkü bu eylem, bitirilmesi gereken bir işlemdir.
Fazla cinsel temas genel sağlığa zararlı olabilir mi?
Bu, "fazla" nın tanımlanmasına bağlıdır. Çiftlerden biri veya her ikisi de evliliğe intibak etmemişse bu durum zararlı olabilir. İki taraf da mutlu ve memnunsa "fazla cinsel temas" diye bir şey söz konusu olamaz.
Evli çiftler için normal bir cinsel temas usulü var mıdır?
Normal bir usul söz konusu olamaz. İki kişiye en çok zevk veren yol normal sayılmalıdır. Cinsel temasın çeşitli usulleri vardır ve sayı itibariyle de değişiklikler normal sayılmalıdır.
Kadın adet halindeyse, zarar getirmeden cinsel temas yapılabilir mi?
Evet, ama hoş bir şey olmasa gerek.
Bir kadın cinsel temasta bulunmadan gebe kalabilir mi?
Bu çok nadir vakalarda olagelmektedir. Olduğu zamanlar sperma (meni) rahim açıklığının içine ve etrafına yayılmıştır.
Kırıklar « Kemikler Kaslar Kas Kirişleri ve Eklemler
Kırık nedir?
Bir kemikte meydana gelen her kırılmaya kırık nedir?
Hangi tip kırıklar vardır?
a. Basit kırık: Burada deri yüzeyi ile kırılan kemik arasında bir ilgi yoktur.
b. Açık kırık: Bunda bir deri yarası vardır ve deri yüzeyi ile kırık yeri arasında bir ilgi bulunmaktadır.
Bu iki tip kırık arasında ayırım yapmak neden önemlidir?
Çünkü açık kırık vakalarında bir enfeksiyon olması ve gerekli şekilde iyileşmemesi imkanı, basit bir kırıktan çok daha fazladır.
Başka ne gibi kırık sınıflandırılmaları vardır?
a. Çapraz kırık: Kırık kemiğin çaprazına gitmektedir.
b. Spiral kırık: Kemik etrafında helezoni veya burmalı bir kırık vardır.
c. Meyilli kırık: Bunda kırık kemiğe meyilli olarak gitmektedir.
d. Bitmemiş kırık: Bunda kırık kemiğin bütününü aşmamıştır.
e. Ezik kırık: Bunda kemik iki parçadan fazla olarak kırılmıştır.
Bir kişide bir kemiğin kırık olduğu nasıl anlaşılır?
En sağlam yol bir röntgen filmi aldırmaktır.
Bir doktor çok kez röntgen filmi alınmadan bir kemiğin kırık olup olmadığını tespit edebilir mi?
Vakaların büyük çoğunluğunda evet. Ancak, kırığın asıl mahiyetini öğrenebilmek için doktorun bu teşhisi, bir röntgen filmi ile takviye edilmelidir.
Bir kemik kırılınca her zaman bir çatırdı duyulur mu?
Hayır.
Bütün kırıkların tedavisinde takip edilecek başlıca yöntemler hangileridir?
a. İlk yapılacak iş hastanın genel durumunun kontrol altına alınmasıdır. Başka deyişle, hasta şok içerisinde ise veya kırık dışında ciddi yaralar almışsa, bunlar kırıktan önce tedavi edilmelidir.
b. Kırılan kemiğin parçalarının, kemiğin tam iyileşmesi için gereken şekilde yerleştirilmelidir. Bu kemik parçalarının normal pozisyona getirilmesi bir kemiğin düzeltilmesi demektedir.
c. Tam iyileşme oluncaya kadar kırılan kemik parçalarının yerleştirildiği gibi yerinde kalması temin edilmelidir. Buna; kemiğin hareketsiz kalmasını temin edilmelidir.
Kırılan kemikler nerede yerlerine yerleştirilmelidir?
Ufak kırıklar operatörün muayenehanesinde yerlerine yerleştirilebilinir. Uzun kemiklerin kırılması halinde bunları daha çok gerekli ekipman bulunacak bir hastanede tedavi edilmelidir.
Kırıkları yerlerine oturtmak için genellikle kullanılan metotların bazıları hangileridir?
a. Kapalı kemiği normal yerine getirtme yöntemi. Burada kırılan parçalar dış manipülasyon ile yerine getirilmekte ve ameliyata başvurulmamaktadır.
b. Açık kemiği yerine getirme ameliyatı. Bu metotta kırılan alan ameliyatla açılmaktadır. Operatör bundan sonra elleriyle kırılan kemikleri normal pozisyonlarına getirmekte ve kırık uçlarını birbirine oturtmaktadır.
c. Kemikleri normal pozisyonlarda tutmak. Bu aşağıda belirtildiği gibi birçok usullerle temin edilebilmektedir.
Kırık kemik parçalarının normal pozisyonlarında tutmak için kullanılan usullerinden bazıları hangileridir?
a. Kemikleri gerekli yerde tutacak olan bir alçı kalıbı konması.
b. Çekme usulü ile. Bu sistemde ağırlıklar ve makaralar kullanılmakta ve kırık kol veya bacağa yerleştirilen ağırlıkların manipülasyonu ile kırık kemikler yerine yerleştirilmekte ve buna engel olabilecek adale çekişleri önlenmektedir.
c. Metal vidalar uygulanması yoluyla. Bu yöntemde metal vidalar kırık kemikleri yerlerinde tutabilmek için, kırık kemiklere vidalanmaktadır.
d. Kemiklerin tel ile bağlanması. Başka deyişle kırık parçaların yerlerinde kalmasını sağlamak için bunlar birbirlerine telle bağlanmaktadır.
e. Kırık kemiklerin levha ile yerlerinde tutulması usulü. Bu usulde kırık kemiğin yanlarına metal levhalar yerleştirilmekte ve levha ile kemik arasında vidalar geçirilmekte, kırık parçalar yerlerinde tutulabilinmektedir.
f. İki kırık parçayı yerlerinde tutabilmek için metal çivi veya iğnelerin kullanılması ile birbirine raptedilmektedir.
g. İlik kanalı çivileme usulüyle. Bu metotta kırılan kemiğin iki tarafının boşluk yerine uzun bir çelik veya metal çivi yerleştirilmektedir,
h. Kemik ekleme usulüyle. Bu metotta vücudun başka bir yerinden bir kemik parçası alınmakta ve bu parça kırık kemiklerin yanına veya ortasına eklenmektedir.
Günümüzde, kırıkların ameliyat ile tedavisine eskiden daha mı fazla başvurulmaktadır?
Evet. Ameliyat metotları günümüzde çok daha güvenli olduğundan zaman kaybını önlemek için ameliyat usullerine çok daha fazla başvurulmaktadır.
"Kemikleri birleştirmek" deyiminden ne anlaşılmaktadır?
Bu kırılan kemik parçalarının iyileştirilmesi anlamına gelmektedir.
Kemiklerin birleşmesi veya gecikerek birleşmelerinin en genel nedenleri hangileridir?
a. Kemik parçalarının hareketsiz kalmasını teminde başarısızlık.
c. Kemikleri normal pozisyonlarda tutmak. Bu aşağıda belirtildiği gibi bir çok usullerle temin edilebilmektedir.
Kırık kemik parçalarının normal pozisyonlarında tutmak için kullanılan usullerinden bazıları hangileridir?
a. Kemikleri gerekli yerde tutacak olan bir alçı kalıbı konması.
b. Çekme usulü ile. Bu sistemde ağırlıklar ve makaralar kullanılmakta ve kırık kol veya bacağa yerleştirilen ağırlıkların manipülasyonu ile kırık kemikler yerine yerleştirilmekte ve buna engel olabilecek adale çekişleri önlenmektedir.
c. Metal vidalar uygulanması yoluyla. Bu yöntemde metal vidalar kırık kemikleri yerlerinde tutabilmek için, kırık kemiklere vidalanmaktadır.
d. Kemiklerin tel ile bağlanması. Başka deyişle kırık parçaların yerlerinde kalmasını sağlamak için bunlar birbirlerine telle bağlanmaktadır.
e. Kırık kemiklerin levha ile yerlerinde tutulması usulü. Bu usulde kırık kemiğin yanlarına metal levhalar yerleştirilmekte ve levha ile kemik arasında vidalar geçirilmekte, kırık parçalar yerlerinde tutulabilinmektedir.
f. İki kırık parçayı yerlerinde tutabilmek için metal çivi veya iğnelerin kullanılması ile birbirine raptedilmektedir.
g. İlik kanalı çivileme usulüyle. Bu metotta kırılan kemiğin iki tarafının boşluk yerine uzun bir çelik veya metal çivi yerleştirilmektedir,
h. Kemik ekleme usulüyle. Bu metotta vücudun başka bir yerinden bir kemik parçası alınmakta ve bu parça kırık kemiklerin yanına veya ortasına eklenmektedir.
Günümüzde, kırıkların ameliyat ile tedavisine eskiden daha mı fazla başvurulmaktadır?
Evet. Ameliyat metotları günümüzde çok daha güvenli olduğundan zaman kaybını önlemek için ameliyat usullerine çok daha fazla başvurulmaktadır.
"Kemikleri birleştirmek" deyiminden ne anlaşılmaktadır?
Bu kırılan kemik parçalarının iyileştirilmesi anlamına gelmektedir.
Kemiklerin birleşmesi veya gecikerek birleşmelerinin en genel nedenleri hangileridir?
a. Kemik parçalarının hareketsiz kalmasını teminde başarısızlık.
b. Kemik parçalarına kan akımının gidişinde engellenme.
c. Kemik maddesinde kayıplar, böylece kırık parçaların birleştirilmesi imkansız olmaktadır.
d. Kırığın etrafındaki yumuşak kesimlerde, adale ve kemikleri rapteden bağlarda bir enfeksiyonun gelişmiş olması.
e. Kırık bölgesinde bir enfeksiyonun gelişmiş olması.
f. Kırılan kemik parçaları üzerinde fazla çekiş oluşu.
g. Kırılan kemiklerin uçlarında iyileşmeyi engelleyen adaleler ve lifli dokuların bulunması.
h. Hastanın genel sağlık durumunun iyi olmayışı.
Kemiklerin birleşmemesi veya geç birleşmesi ortopedist tarafından başarılı bir şekilde tedavi edilebilir mi?
Evet. İyi oturtulmamış olan kemikler elle manipülasyon veya açık ameliyat metodu ile yerlerinde oturtulabilir.
Kırıkların iyileşmesinde hastanın genel sağlık durumu bir rol oynayabilmekte midir?
Evet. Sağlık durumu iyi olmayan bir kişinin kırılan kemikleri iyileşemeyebilir.
Bütün kırıklar için yapılacak ilk acil yardımın asıl prensipleri ne olmalıdır?
Kırık kemiklerin mümkün olduğu kadar az hareket etmesini temin için, bunları ince bir tahtayla birbirinden ayırmak. Kırık parçaların oynamasını önlemek için herhangi bir maddenin kullanılması yerinde girişilmiş bir hareket olacaktır.
Ortopedistler bir kırığın tedavi sonuçlarını hangi standartlara göre ölçerler?
a. Anatomik sonuç.
b. Fonksiyonel sonuç.
Anatomik ve fonksiyonel sonuçlar arasındaki farklar nedir?
Kemikler tam gerektiği gibi yerleştirilmişse bu hal başarılı bir anatomik sonuç olarak kabul edilir. Ancak, bazı hallerde, fonksiyon gayet yetersiz olabilir. Bunun aksine, kemikler tam anatomik bir şekilde yerleşmemiş olabilir, fakat kol veya bacak tam normal fonksiyonlarına kavuşabilir. Bu da yetersiz anatomik bir sonuç olmakla beraber, iyi bir fonksiyonel sonuç olarak kabul edilir.
İyi bir fonksiyonel sonuç mu veya iyi bir anatomik sonuç mu tercih edilmelidir?
Tabiatıyla, iyi fonksiyonel bir sonuç daha önemlidir.
Patolojik kırık nedir?
Yaralanma olmadan veya çok hafif bir yaralanmayla meydana gelen bir kırıktır. Bu gibi kırıklar genellikle bir kist veya tümör gibi bir hastalık sonucu meydana gelir.
Bütün kırıklar olur olmaz oturtulmalı mıdır?
Hayır. Öyle kırıklar vardır ki yumuşak kısımlarda büyük hasara neden olmuşlardır ve bu gibi hallerde kemikler oturtulmadan önce, bu dokuların iyileşmesi için birkaç gün beklenmesi gerekli olabilecektir.
Basit kırıklar ile açık kırıklar için başvurulacak tedavi şekilleri ayrı mıdır?
Evet:
a. Açık kırıklarda yara iyice temizlenmelidir ve ölü dokular veya yabancı maddeler mevcutsa, bunlar kırık bölgesinden ayıklanmalıdır.
b. Eğer yara pis ise, tetanos antitoksini ve kangren antitoksini verilmesi gerekli olabilecektir.
c. Açık kırığın bulunduğu yerde enfeksiyonu önlemek için büyük dozajlarda antibiyotikler verilmelidir. Basit kırıklarda bu yola başvurulması genellikle gerekli olmamaktadır.
d. Açık kırıkların tedavisinde ameliyatla tedavi metodu çok daha fazla tavsiye edilmektedir.
Birden fazla kemiklerin kırıldığı durumlar, basit bir kırıktan daha zor mu iyileşmektedir?
Evet.
Bir kırığın oturtulması için anestezi genellikle kullanılmakta mıdır?
Evet. Basit ve küçük kırıklarda lokal anestezi kullanılabilinir. Daha büyük kırıkların oturtulmasında genel anestezi kullanılmaktadır.
Bir alçı konurken hasta sancı çeker mi?
Hayır.
Bir alçı çıkarılırken hasta sancı çeker mi?
Hayır.
Alçı yalnız kırık bölgesi üzerine mi yerleştirilir?
Hayır. Alçının yerleştirileceği kısım en azından hem üste hem alta kırığın olduğu yerden bir eklemi geçmelidir.
Alçı konduktan sonra bir veya iki gün sancı devam eder mi?
Evet. Ancak iki veya üç gün içerisinde sancı geçer.
Ayak, alçı içinde iken yürümek imkanı var mıdır?
Evet. Bazı basit ayak kırıklarında alçılı ayak ile yürümeye izin verilmektedir. Bunu temin etmek için alçıya özel bir aygıt yerleştirilmektedir.
Kırık kemikler iyileştikten sonra eskisi kadar kuvvetli olurlar mı?
Evet, gerekli şekilde iyileşmiş bir kemik normal kuvvetine dönüşür.
Kemik alçıda iken hasta kiriş ve kaslar için egzersiz yapmalı mıdır?
Evet, ortopedist sürekli egzersizleri açıklayacaktır.
Hasta alçının ıslanmaması için tedbir almalı mıdır?
Evet. Alçı kırık üzerinde kaldığı sürece kuru olmalıdır.
Bir alçıyı değiştirmek veya kuvvetlendirmek gerekebilir mi?
Evet. Kırıkların iyileşmesi haftalar ve aylar gerektirirse, bunu yapmak çok kez gerekmektedir.
Bir kırığın kaç kez röntgen filmi alınmalıdır?
a. Kırık oturtulmadan hemen önce.
b. Kırık oturtulduktan hemen sonra.
c. Kırık oturtulduktan yaklaşık yedi ila on gün sonra.
d. Eğer yavaş iyileşmekte olan bir kırıksa yaklaşık her birkaç haftada bir kez.
e. Alçı alındıktan sonra.
Kırıklar nasıl iyileşir?
Kemik parçaları arasında "kallus" olarak adlandırılan yeni bir kemiğin gelişmesiyle.
Kırıkların daha çabuk iyileşmesi için özel diyetler gerekli midir?
Hayır, ancak bol vitaminli ve mineralli bir diyetin alınması önemlidir.
Bir kol veya bacağın uzun süre alçıda kaldıktan sonra büzülmeleri ve buruşmaları normal midir?
Evet. Adaleler kısmen incelmiş olacaktır; fakat yeniden faaliyete girişildiği vakit normal hallerine döneceklerdir.
Bir alçı alındıktan hemen sonra bir kol veya bacak fonksiyonları normal olacak mıdır?
Hayır. Birçok durumda bunların normale dönüşmesi için birkaç aylık bir fizyoterapiye gerek olacaktır.
Bir kemik bir kez kırılınca yeniden kırılma eğilimi gösterir mi?
Hayır.
Bir kemik kırığı iyileştikten sonra, bazı kişilerin, iyileşen kemik bölgesinde havalar değişince, sancı hissettikleri doğru mudur?
Evet ama, bu durumun nedeni bilinmemektedir.
Bir kırık iyileştikten sonra, bir kol veya bacak daha kısa kalabilir mi?
Evet. Ancak, bu genellikle kemikte bir dejenerasyon meydana gelmemişse veya kırıldığı zaman kemiğin büyük bir parçası kaybolmamışsa, belli belirsiz bir kısalma olabilecektir.
Kan Gruplarının Farklılığı « Anatomi
Vücudumuzda yaşantımız boyunca hiç durmadan çalışan bir kasımız vardır. Yani tek bir kastan oluşan kalbimiz. Kalbimiz nefes ile alınan oksijeni akciğerlerimizde alan kanı vücudumuzun her noktasına pompalar. Bir dakikalık sürede ciğerlerin aldığı hava ile kalbin pompaladığı kan aynı hacimde, yaklaşık 6 litredir. Gerilim halinde ciğerlerin alıp verdiği hava, kalbin kan kapasitesini aşar. Peki nasıl oluyor da bu kan insandan insana farklı oluyor ve hatta birbirleri ile hiç uyuşmuyor?
İnsanların kan grupları doğmalarından önce genetik olarak saptanmıştır. Kanımızda yabancı maddeleri, mikropları tespit edip bunlarla savaşan hücrelerimiz, yani kırmızı kan hücreleri, bir diğer deyişle alyuvarlar vardır. Bu alyuvarlar sadece 120 gün yaşarlar. Bu nedenle vücudumuzda devamlı alyuvar üretilir. Ortalama bir yaşam süresi boyunca, insan vücudunda yarım tondan fazla alyuvar üretilir. Bu alyuvarların yüzeylerinde 'antigen' denilen proteinler ve lipidler vardır. İşte bu antigenlerin varlığı veya yokluğu kan gruplarını tayin eder.
Aslında bilinen 300 kan grubu vardır ama AB 0 adı verilen en yaygın gruplama sistemi, ebeveynlerden miras alınan A ve B adı verilen iki antigenin varlığı veya yokluğu üzerine kurulmuştur. Bu sistemi ilk olarak 1902 yılında Avusturya kökenli ABD'li bilimci Kari Landsteiner ortaya çıkarmıştır.
Bu gruplamada kanlar A, B, AB ve 0 (sıfır) olmak üzere dörde ayrılırlar. İnsanın dışındaki hayvanların da farklı kan grupları vardır. Örneğin, domuzlarda 16, ineklerde 12, köpeklerde 7, kedilerde ise 2 farklı kan gurubu tespit edilmiştir.
Bu gruplamada bazıları birbirleri ile uyumlu olabilir ve diğer gruptan kan alabilir veya verebilir. Uyumsuz gruplarda ise karşı tarafın savunmacı antigenleri gelenleri dost bilmeyip savaş açarak kanda pıhtılaşmaya, böbrek rahatsızlıklarına hatta ölüme sebep olabilirler. Şimdi kim kimden kan alabilir, kim kime kan verebilir ona bakalım.
Kan grubu => Kanın alınabileceği grup => Kanın verilebileceği grup
A => A, 0 => A, AB
B => B, 0 => B, AB
AB => A, B, AB, 0 => AB
0 => 0 => A, B, AB, 0
Görüldüğü gibi AB grubu herkesten kan alabilmekte, 0 grubu ise herkese kan verebilmektedir. Savaş gibi kan ihtiyacının yoğun, test zamanının az olduğu zamanlarda, kan bankasında mümkün olduğu kadar çok sıfır grubu kan depolanır.
oyun