Sağlık ve Sağlıklı yaşam siteniz
Glikoz Tolerans Testi « Laboratuar (Pataloji) Testleri İşlemleri ve Tedaviler
Glikoz tolerans testi nedir?
Aç bırakılmış hastaya ağızdan bir miktar glikoz (şeker) verilmekte ve sonra muhtelif aralarla teste tabi tutulmaktadır. Böylece kanda şeker miktarı ölçülmektedir. Temin edilen bilgi ile grafik çizilmekte ve bundan önemli bilgiler temin edilmektedir.
Bir glikoz tolerans testi grafiği (eğrisi) ne gösterecektir?
a. Hastada şeker hastalığı olup olmadığını.
b. Hastanın kanında yetersiz şeker bulunduğunu (hiperinsul nizm).
c. Bazı başka hormon düzensizliklerde karakteristik değişiklikle
Şeker hastalarına yapılan kan testlerinde genellikle fazla miktar şeker bulunacak mıdır?
Evet.
Soya « Besinler ve Özellikleri
Sağlığımıza yararlı nice önemli etkileri olduğu halde, ne yazıktır ülkemizde pek az tanınan ve tüketilen soya fasulyesini veren Soya bitkisi, Baklagiller'dendir. Anayurdu Çin ve Japonya olan en az 3.000 yıldır üretilen soya, biryıllık tarım bitkisidir. En çok Uzakdoğu'da, daha sonra ABD ile Brezilya' da ve çok sınırlı miktarda ülkemizde yetiştirilmektedir.
Soya, dikine 1-1,5 m. kadar boylanabilen, çok dallı, az çok sarılıcı otsu bir bitkidir. Üç yaprakçıktan oluşan yeşil renkli, oval biçimli ve sivri uçlu yaprakları vardır. Tamamı ince tüylü olan bitkinin çiçekleri, menekşe ve sarı renklidir. Meyvesi hafif kıvrık bir badıç halindedir. Bu badıcın içinde, 2-5 tane küre biçimli, beyaz renkli ve pürtüksüz yüzeyli tohumu yer alır. Tohumların bir yanında kara bir leke bulunur.
Soyanın bu tohumundan çeşitli soya ürünleri elde edilir: Yüksek oranda doymamış yağ içerdiğinden, tohumun %20'sini oluşturan yağlar margarin yapımında kullanılır. Yağı alındıktan sonra geriye kalan küspe bol miktarda protein içerdiğinden, iyi bir hayvan yemi olur. Ayrıca soya tohumundan elde edilen undan ekmek, kurabiye, pasta, çocuk mamaları, çeşitli soslar ve hatta yapay et, süt ve peynirler yapılmaktadır.
BESİN DEĞERLERİ
100 gr. çiğ (pişirilmemiş) soya fasulyesinin içerdiği besin değerleri şunlardır: 141 kalori: 14 gr. protein; 10,1 gr. karbonhidrat; 0 kolesterol; 17,3 gr. yağ (bunun %84'ü doymamış yağlardır); 1.4 gr. lif: 191 mgr. fosfor; 83 mgr. kalsiyum: 3 mgr. demir: 510 mgr. potasyum; 0,9 mgr. çinko; 660 IU A vitamini; 0,31 mgr. B1 vitamini; 0,13 mgr. B2 vitamini; 1,2 mgr. B3 vitamini: 54 mcgr. folik asit: 17 mgr. C vitamini ve 1,1 mgr. E vitamini.
SAĞLIĞIMIZA YARARLARI
Yukarıda sayılan çok önemli besin değerlerini yanı sıra;
o Soya kalbimizin dostudur, kalp hastalıklarıyla baş etmemize yardımcı olur: Yapılan araştırmalarda, günlük diyete soya katıldığında, birkaç hafta içinde kolesterol düzeyinin düştüğü gözlemlenmiştir. Bunun nedeni, soyanın içerdiği doymamış yağlar, linoleik asitler, omega 3 yağ asitleri ve yüksek orandaki liflerdir.
o Soya yüksek tansiyonu düşürür: Bunun nedeni, yüksek oranda potasyum, kalsiyum ve demir içermesidir.
o İçerdiği kolay çözülen ve çözülmeyen yüksek orandaki lifleriyle kabızlığı ve diğer kalınbağırsak rahatsızlıklarını geçirir.
o Soya kan şekeri düzene sokar: Bu bakımdan şeker hastaları için değerli bir besindir.
o Soya kadınlarda, menopozun oluşturduğu sıkıntıları hafifletir: Yapılan araştırmalar, günde 45 gr. soya unu ya da ezmesi yiyen menopoz dönemindeki kadınların, bu diyete başlamasından 6-12 hafta sonra ateş basması ve gece terlemelerini atlattığını göstermiştir.
Soya bedenin kansere yakalanma rizikosunu azaltır: Soya fasulyesinin içeriğinde bulunan bazı maddeler, tümörlerin gelişmesini önleyerek göğüs, yumurtalık ve prostat kanserine yakalanma rizikosunu en aza indirgemektedir. Soya kemiklerimizin de dostudur: İçerdiği yüksek orandaki kalsiyum ve diğer maddeleriyle kemik yoğunluğunun azalması (yani, Osteopoz: Kemik erimesi) illetini önlemektedir.
o Soya değerli bir kas yapıcısıdır: içerdiği yüksek orandaki protein ve aminoasitler gibi maddeleriyle soya, sporcuların vazgeçmemesi gereken bir besin maddesidir.
Bütün bu etkilerinden yararlanılabilmesi için, Batı ülkelerinde olduğu gibi, soyanın günlük diyetimize katılarak bolca tüketilmesi en içten dileğimizdir.
BİTKİSİNİN ÜRETİLMESİ VE YETİŞTİRİLMESİ
Tohumuyla çoğaltılan soya fasulyesi, soğuk ılıman bölgelerin kısa gün bitkisidir. Ancak, ülkemizde de yetiştirilmektedir. Bitki, milli ya da killi-kumlu toprakları sever. Ama, çok kumlu toprakların dışındaki her tipteki toprağa uyum gösterebilir. Soya fasulyesine en uygun toprak pH'ı 6-6,5'tur.
Soya, birinci ürün olarak ilkbaharda, nisan ortalarında ve toprak sıcaklığı 10-12 dereceye yükseldiğinde ekilir. İkinci ürünün ekim zamanı temmuz ayında olup tohumlar buğdayın hasadından sonra aynı yere ekilir. Yetiştirilmesi fasulyeye çok benzeyen soya, yukarıda belirttiğimiz gibi bir tarım bitkisidir. Bahçelerde değil, geniş tarlalarda ve büyük boyutlarda üretimi yapılır. Bu nedenle soyanın üretimi ve yetiştirilmesiyle ilgili olarak kitabımızda bu kadar bilgi vermekle yetineceğiz.
Katarakt « Gözler
Katarakt nedir?
Göz merceğinin şeffaf olmayışı veya bulutlanması.
Göz merceği gözün neresindedir?
Gözün içerisinde, hemen gözbebeğinin arkasında.
Fonksiyonu nedir?
Görüntüyü gözün arkasındaki retina üzerinde bir noktada toplamak.
Bir hastada katarakt olduğu zaman ne olmaktadır?
Şeffaf olmayan göz merceği ışığın göz küresine girmesine engel olmaktadır. Bu nedenle görüş azalmaktadır.
Katarakt neden meydana gelir?
Nedeni genellikle bilinmemektedir. Ancak, bazı hallerde şeker hastalığından, bezlerde düzensizlik, göz küresi içerisinde bir enfeksiyon veya göz merceğinin direkt olarak zedelenmesinden de ileri gelebilmektedir.
Katarakt bir aile hastalığı mıdır ve irsi olabilir mi?
Bazı hallerde kataraktın irsi olabilme eğilimi görülmektedir.
Katarakt tedavi edilmediği takdirde ne gibi zararlar meydana gelebilir?
Katarak ilerleyince görüş kabiliyeti azalmaktadır. Katarakt eski ise ve alınmazsa, fazla olgunlaşacak ve ciddi iltihaplanmaya neden olabilecektir; ayrıca göz küresinin kaybına bile yol açabilecektir.
Katarakt olduğu nasıl anlaşılır?
Gözlükle düzeltilemeyen bulanık görüş halinde kataraktan şüphe edilmesi gerekir. Kataraktın daha ilerlemiş hallerinde, gözbebeğinde şeffaf olmayan bir beyazlık olarak görülmektedir.
Katarakt genellikle iki göze birden mi iner?
Hayır. Ancak bir gözünde, katarakt olan kimse, öteki gözünde de katarakt olma eğilimindedir.
Bir göz normalken, katarakt olan öteki gözden kataraktın alınması her zaman tavsiye edilmekte midir?
Hayır. Bu her zaman iyi bir metot değildir. Çünkü ameliyattan sonra gözlük kullanılması çok rahatsız edici olabilmektedir. Bazı hallerde, katarakt olgunlaşmış veya fazlasıyla gelişmişse bunun alınması ve ameliyat olan göze kontakt lensi takılması tavsiye edilebilecektir.
Katarakt ameliyatı olmuş kişiler kontak lensleri rahatlıkla takabilirler mi?
Evet. Hatta çok hallerde bunlar standart gözlüklerin kullanılmasını tercih etmektedirler.
Katarakt hiçbir şekilde önlenemez mi?
Hayır.
Müspet katarakt teşhisi elde etmek için hangi testler yapılmaktadır?
Oftalmoskop denilen bir aygıtla göz merceğindeki şeffaflığın noksanlığı kolayca ölçülebilinmektedir.
Katarakt nasıl tedavi edilir?
Ameliyat edilerek göz merceğinin alınmasıyla.
Bir katarakt hangi safhaya gelince alınması gerekmektedir?
Olgulaştığı zaman. Bu zaman genellikle hasta olan gözde görüş kabiliyeti fazlasıyla azalmış olacaktır. Ancak, hastanın görüşü çalışmasını engelleyecek kadar azalmışsa, katarakt olgunlaşmadan da alınabilecektir.
Katarakt kendiliklerinden kaybolur mu?
Hayır.
Katarakt ameliyatlarından sonra gözün iyileşme oranı nedir?
% 90'm üstündeki vakalarda başarılı sonuçlar elde edilmektedir.
Bir katarakt ameliyatı ne kadar sürmektedir?
Kırk ile altmış dakika arası.
Ne tür bir ameliyat yapılmaktadır?
Kornea ile gözün ak kısmı sınırında bir kesit (ensizyon) yapılmaktadır. Açılan bu kesitten operatör bir aygıt sokarak bununla merceği kavrar ve çıkarır.
Bu ameliyatta hangi anestezi kullanılır?
Genellikle lokal anestezi.
Bir katarakt ameliyatından sonra ne kadar süre hastanede kalınması gereklidir?
Bir hafta.
Bu ameliyattan sonra özel hemşire tutulması gerekli midir?
İlk kırk sekiz saat içinde bir hemşire tutulması tavsiye edilir.
Ameliyat öncesi özel muayeneler gerekli midir?
Hastanın sağlığının iyi olduğu, kendisinde şeker hastalığı, enfeksiyon ve bu gibi hastalıkların bulunmadığının tespit edilmesi önemlidir. Hastanın genel sağlığının iyi olmayışı ve uzak dahi olsa bir enfeksiyon noktası, ameliyatın başarılı olmasını engelleyebilir.
Ameliyat sonrası durum fazlasıyla rahatsız edici midir?
Hayır.
Katarakt ameliyatı yapıldıktan sonra hangi tedavi metotları tatbik edilmektedir?
Ameliyat edilen göz, bandajla kapalı tutularak hasta kırk sekiz saat sırt üstü yatırılmış vaziyette tutulmaktadır. Bundan sonra hasta yataktan kalkabilmektedir. Ameliyat edilen göz, hasta hastaneden taburcu edilinceye kadar kapalı tutulmaktadır.
Katarakt ameliyatının komplikasyonları ne olabilir?
Göz küresi içerisinde enfeksiyon veya kanama.
Bu komplikasyonlar nasıl tedavi edilir?
Enfeksiyonlar antibiyotik ilaçların kullanılmasıyla tedavi edilir. Kanama hallerinde hasta yatakta hareketsiz tutulur ve ameliyat olan göze baskılı bir bandaj konur. Kanamayı dindirmek için bazı özel ilaçlar da kullanılabilir.
Normal bir katarakt ameliyatından sonra gözdeki yaranın iyileşmesi ne kadar sürer?
Tam iyileşmesi için altı hafta geçmesi gerekir.
Ne gibi bir iz kalır?
Kalan iz görülmeyecek derecede az ve hafiftir.
Katarakt alındıktan sonra tekerrür edebilir mi?
Bazı hallerde bir zar gelişebilir ve görüşü kısıtlar. Fakat bu çok basit bir cerrahi müdahale ile alınabilmektedir; fakat genellikle iyi görüş kabiliyeti yeniden kazanılır.
Bir katarakt ameliyatından ne kadar süre sonra bir hasta gereken gözlükleri kullanabilir?
Bir ay içerisinde. Ameliyat olmayan göz iyi görmekteyse, o zaman bazı hallerde ameliyat olan göz için gözlük takmak mümkün olamayacaktır. Çünkü hasta o zaman çift görecektir. Bu hallerde kontakt lensi takılması gerekebilir.
Ameliyattan sonra ne gibi metotlar takip edilmelidir?
Bir katarakt ameliyatı geçirmiş olan kişi dört ila altı hafta öncesine kadar öne eğilmemeli ve yorucu işlere girişmemelidir.
Bir katarakt ameliyatından sonra hasta, tam normal bir hayata dönmekte midir?
Evet.
oyun