Sağlık ve Sağlıklı yaşam siteniz
Çiçek Aşısı « RH İmmünizasyonu ve Aşıları
Bütün çocuklar çiçek hastalığına karşı aşılanmalı mıdırlar?
Hayır. Aşının yaptığı komplikasyonların tehlikesi bazen hastalığa yakalanmaktan daha riskli olduğundan çiçek aşısının yapılması artık tavsiye edilmemektedir. Hastalık yaklaşık olarak dünyadan silinmiş bulunmaktadır. Ancak, civarda çiçek hastalığına yakalananlar olmuşsa, aşının çocuklara yapılması muhakkak gerekecektir.
Çiçek aşısının yapılması için vücutta en uygun yer neresidir?
Aşının üst kolun dış kısmında omuza yakın bir alanda yapılması tercih edilmektedir. Aşı genellikle sol kola yapılmaktadır.
Çiçek aşısı çocuğun kalçasına da yapılabilir mi?
Evet ama, o alanda dışkı veya idrar ile aşı yerinin mikroplanması ihtimalleri daha fazla olmaktadır.
Çiçek aşısına ani bir tepki olabilmekte midir?
Hayır.
Çiçek aşısının müspet tepkisi ne zaman görülür?
Dört ile beş gün arası bir süre sonra, kırmızı bir nokta görülür, büyür ve bir kabarcık meydana gelir. Sekizinci veya dokuzuncu gün kabarcık epeyce büyümüş olur ve madeni bir lira büyüklüğünde bir kızıllık alanı bunu çevreler. Bundan sonra kabarcık kurur ve kabuk bağlar. Kızıllık alanı ise, aşı yapıldıktan yaklaşık iki hafta sonra kaybolmaya başlar.
Çiçek aşısı nöbet yapar mı ve başka hastalık belirtileri gösterir mi?
Evet, ikinci haftasında aşıya tepki olabilir ve ateş 40 dereceye kadar yükselebilir.
Aşı tepkisi için ne gibi bir tedavi metoduna başvurulmalıdır?
Doktorunuz tavsiye edeceği dozajda aspirin verilmesi yararlı olur. Ateş çok yüksekse soğuk sulu süngerle hastanın ateşinin düşürülmesi yoluna gidilebilinir.
Bundan başka ciddi aşı tepkileri görülür mü?
Evet. Aşı yerinin yakınında koltuk altında bir şişkinlik olabilir. Bu muhakkak surette bir enfeksiyonun geliştiğine dair bir işaret sayılmamalıdır.
Eğer aşı yeri fazlasıyla kızarmış şişmiş ve sancılıysa hasta doktora gösterilmeli midir?
Evet.
Çiçek aşısından vücutta kızıllık meydana gelebilir mi?
Bazı sınırlı vakalarda hafif bir kızıllık vücutta gelişebilir. Tepki azalınca kızıllık da kaybolur.
Aşı yerinin üstü kapalı tutulmalı mıdır?
Hayır. Aşı yerinin hiçbir şekilde üstü örtülmemelidir.
Aşı üzerine bir aşı kapağı konmalı mıdır?
Kesinlikle hayır.
Aşı yeri yıkanmalı mıdır?
Hayır. Aşı yerinin alevlenme geçinceye ve sağlam bir kabuk bağlayıncaya kadar kuru tutulması gereklidir.
Aşı yerinde sağlam bir kabuk bağladıktan sonra çocuğa banyo yapılabilir mi?
Evet.
Tali aşı yerleri görülür mü?
Evet. Bazı hallerde esas aşı yerinin yakınlarında tali bir kabarcık görülebilinecektir. Bunun hiçbir zararı olmayacaktır.
Bir kabuğun düşmesi genellikle ne kadar sürer?
İki ile üç hafta arası. Kabuğun kendiliğinden düşmesi ve zorlanmaması en iyi yoldur.
Aşı kabuğu kazara koptuğu tekdirde, bunun bir zararı olabilir mi?
Hayır.
Çiçek aşısı genellikle büyük bir yara izi bırakır mı?
Günümüzde yapılan aşılar çok ufak izler bırakmaktadır.
Bir çiçek aşısı tutmazsa ne yapılmalıdır?
İlk aşının yapılmasından iki ile dört hafta arası bir süre geçtikten sonra yeniden yapılmalıdır.
Aşı tutuncaya kadar aşıların yapılmasına devam edilmesi gerekmekte midir?
Evet.
Bir bebeğe soğuk algınlığı varken aşı yapılmalı mıdır?
Hayır.
Egzaması olan bir çocuğa aşı yapılmalı mıdır?
Hayır. Çocukta bir kızıllık veya deri hastalığı varsa, bu aylarca ve hatta yıllarca bile sürerse, aşı yapılması bunlar geçinceye kadar ertelenmelidir. Bir çocuğun vücudunda kızıllık varsa katiyen yaptırmayın.
Ailede başka bir çocukta egzama varsa bebeğe aşı yapılmalı mıdır?
Hayır. Mikrop bebekten egzamalı çocuğa bulaşabilir ve çok ciddi sonuçların meydana gelmesine neden olabilir.
Aşı yerleri sık sık mikrop kapar mı?
Hayır. Bu genel olan yanlış bir inanıştır.
Bir çocuk hangi süreler arası yeniden aşı olmalıdır?
Her beş ile yedi yıl arası.
Çocuk okula girince yeniden aşılanması gerekli olur mu?
Hayır.
Aşılar çocukların ihtiyaçlanmasına neden olur mu?
Çok nadir hallerde. Bunlar aşının getirebileceği çok yüksek ateşten ileri gelmektedir.
Çiçek aşısından ansefalit (beyin iltihaplanmasına) yol açma ihtimalleri nedir?
Bu çok nadir bir haldir ve yaklaşık beş yüz bin aşıdan birinde meydana gelebilir.
Ansefalit çok ufak bebeklerde olur mu?
Genellikle hayır. Daha çok, beş yaşını doldurduktan sonra, ilk kez çiçek aşısı olan çocuklarda olur. Aslında bundan dolayıdır ki, çocuk doktorları, çiçek aşılarının çocuklara çok erken yaşta yapılmasını öngörmektedirler.
Çiçek aşısından dolayı erginlerde ansefalit olabilir mi?
Hayır.
Çiçek aşısından gelişen bir ansefalit başarılı bir şekilde tedavi edilebilir mi?
Evet. Bu da hatırda tutulmalıdır ki, aşı olmamaktan çiçek hastalığına tutulma ihtimali aşı olmaktan ansefalit olma ihtimallerinden çok daha fazladır.
Çiçek aşısı olmayan çocuklar okula alınmalı mıdır?
Ülkemizdeki okullar çiçek aşısı yapılmış olmasını mecbur tutmaktadırlar. Bazı ülkelerdeki birçok okulda böyle bir mecburiyet yoktur.
Çiçek aşısı ne ölçüde tesirlidir?
Aşı "tuttuktan" sonra hastalığa karşı kesin olarak tesirlidir.
Dil ve Tatma « Anatomi
Ağız boşluğunda bulunan ve kaslardan oluşan organ.
Dilin ön kısmı serbest, arka kısmı altçene kemiğine bitişiktir. Çizgili kaslardan oluşan bu organ çok hareketlidir; çiğneme, yutma ve konuşma eylemlerinde önemli rol oynar. Dilin üstü çeşitli büyüklükte kabarcık ve memeciklerle kaplıdır. Bunların dipleri çanak gibi çukurdur. Çukurların kenarlarında tat alma hücreleri bulunur. Onun için dil aynı zamanda bir tat alma organıdır. Bunun sonucu olarak dil aldığı tada göre bir salgı refleksi ile tükürük bezlerini de harekete geçirir.
NASIL TAT ALIRIZ?
İnsan ancak suda eriyen maddelerin tadını duyabilir. Erimeyen maddelerin (demir, bakır, altın, su v.b.) tadı yoktur. Tükürükle eriyen maddeler tat alma hücrelerini etkileyerek uyartır. Bunlara bağlı olan tatma sinirleri uyartıyı beyne iletir. Böylece insan o maddenin tadını almış olur.
Dil başlıca dört çeşit tat ayırt eder: tatlı, tuzlu, acı ve ekşi. Dilin ucu tatlıyı, kenarları tuzluyu, arka kısmı acıyı, orta kısmı da ekşiyi daha çok duyar. Dil normalken pembe ve nemlidir. Vücut fazla su kaybettiği zaman ve bazı ağır akciğer hastalıklarında «kuru» olur.
Katarakt « Gözler
Katarakt nedir?
Göz merceğinin şeffaf olmayışı veya bulutlanması.
Göz merceği gözün neresindedir?
Gözün içerisinde, hemen gözbebeğinin arkasında.
Fonksiyonu nedir?
Görüntüyü gözün arkasındaki retina üzerinde bir noktada toplamak.
Bir hastada katarakt olduğu zaman ne olmaktadır?
Şeffaf olmayan göz merceği ışığın göz küresine girmesine engel olmaktadır. Bu nedenle görüş azalmaktadır.
Katarakt neden meydana gelir?
Nedeni genellikle bilinmemektedir. Ancak, bazı hallerde şeker hastalığından, bezlerde düzensizlik, göz küresi içerisinde bir enfeksiyon veya göz merceğinin direkt olarak zedelenmesinden de ileri gelebilmektedir.
Katarakt bir aile hastalığı mıdır ve irsi olabilir mi?
Bazı hallerde kataraktın irsi olabilme eğilimi görülmektedir.
Katarakt tedavi edilmediği takdirde ne gibi zararlar meydana gelebilir?
Katarak ilerleyince görüş kabiliyeti azalmaktadır. Katarakt eski ise ve alınmazsa, fazla olgunlaşacak ve ciddi iltihaplanmaya neden olabilecektir; ayrıca göz küresinin kaybına bile yol açabilecektir.
Katarakt olduğu nasıl anlaşılır?
Gözlükle düzeltilemeyen bulanık görüş halinde kataraktan şüphe edilmesi gerekir. Kataraktın daha ilerlemiş hallerinde, gözbebeğinde şeffaf olmayan bir beyazlık olarak görülmektedir.
Katarakt genellikle iki göze birden mi iner?
Hayır. Ancak bir gözünde, katarakt olan kimse, öteki gözünde de katarakt olma eğilimindedir.
Bir göz normalken, katarakt olan öteki gözden kataraktın alınması her zaman tavsiye edilmekte midir?
Hayır. Bu her zaman iyi bir metot değildir. Çünkü ameliyattan sonra gözlük kullanılması çok rahatsız edici olabilmektedir. Bazı hallerde, katarakt olgunlaşmış veya fazlasıyla gelişmişse bunun alınması ve ameliyat olan göze kontakt lensi takılması tavsiye edilebilecektir.
Katarakt ameliyatı olmuş kişiler kontak lensleri rahatlıkla takabilirler mi?
Evet. Hatta çok hallerde bunlar standart gözlüklerin kullanılmasını tercih etmektedirler.
Katarakt hiçbir şekilde önlenemez mi?
Hayır.
Müspet katarakt teşhisi elde etmek için hangi testler yapılmaktadır?
Oftalmoskop denilen bir aygıtla göz merceğindeki şeffaflığın noksanlığı kolayca ölçülebilinmektedir.
Katarakt nasıl tedavi edilir?
Ameliyat edilerek göz merceğinin alınmasıyla.
Bir katarakt hangi safhaya gelince alınması gerekmektedir?
Olgulaştığı zaman. Bu zaman genellikle hasta olan gözde görüş kabiliyeti fazlasıyla azalmış olacaktır. Ancak, hastanın görüşü çalışmasını engelleyecek kadar azalmışsa, katarakt olgunlaşmadan da alınabilecektir.
Katarakt kendiliklerinden kaybolur mu?
Hayır.
Katarakt ameliyatlarından sonra gözün iyileşme oranı nedir?
% 90'm üstündeki vakalarda başarılı sonuçlar elde edilmektedir.
Bir katarakt ameliyatı ne kadar sürmektedir?
Kırk ile altmış dakika arası.
Ne tür bir ameliyat yapılmaktadır?
Kornea ile gözün ak kısmı sınırında bir kesit (ensizyon) yapılmaktadır. Açılan bu kesitten operatör bir aygıt sokarak bununla merceği kavrar ve çıkarır.
Bu ameliyatta hangi anestezi kullanılır?
Genellikle lokal anestezi.
Bir katarakt ameliyatından sonra ne kadar süre hastanede kalınması gereklidir?
Bir hafta.
Bu ameliyattan sonra özel hemşire tutulması gerekli midir?
İlk kırk sekiz saat içinde bir hemşire tutulması tavsiye edilir.
Ameliyat öncesi özel muayeneler gerekli midir?
Hastanın sağlığının iyi olduğu, kendisinde şeker hastalığı, enfeksiyon ve bu gibi hastalıkların bulunmadığının tespit edilmesi önemlidir. Hastanın genel sağlığının iyi olmayışı ve uzak dahi olsa bir enfeksiyon noktası, ameliyatın başarılı olmasını engelleyebilir.
Ameliyat sonrası durum fazlasıyla rahatsız edici midir?
Hayır.
Katarakt ameliyatı yapıldıktan sonra hangi tedavi metotları tatbik edilmektedir?
Ameliyat edilen göz, bandajla kapalı tutularak hasta kırk sekiz saat sırt üstü yatırılmış vaziyette tutulmaktadır. Bundan sonra hasta yataktan kalkabilmektedir. Ameliyat edilen göz, hasta hastaneden taburcu edilinceye kadar kapalı tutulmaktadır.
Katarakt ameliyatının komplikasyonları ne olabilir?
Göz küresi içerisinde enfeksiyon veya kanama.
Bu komplikasyonlar nasıl tedavi edilir?
Enfeksiyonlar antibiyotik ilaçların kullanılmasıyla tedavi edilir. Kanama hallerinde hasta yatakta hareketsiz tutulur ve ameliyat olan göze baskılı bir bandaj konur. Kanamayı dindirmek için bazı özel ilaçlar da kullanılabilir.
Normal bir katarakt ameliyatından sonra gözdeki yaranın iyileşmesi ne kadar sürer?
Tam iyileşmesi için altı hafta geçmesi gerekir.
Ne gibi bir iz kalır?
Kalan iz görülmeyecek derecede az ve hafiftir.
Katarakt alındıktan sonra tekerrür edebilir mi?
Bazı hallerde bir zar gelişebilir ve görüşü kısıtlar. Fakat bu çok basit bir cerrahi müdahale ile alınabilmektedir; fakat genellikle iyi görüş kabiliyeti yeniden kazanılır.
Bir katarakt ameliyatından ne kadar süre sonra bir hasta gereken gözlükleri kullanabilir?
Bir ay içerisinde. Ameliyat olmayan göz iyi görmekteyse, o zaman bazı hallerde ameliyat olan göz için gözlük takmak mümkün olamayacaktır. Çünkü hasta o zaman çift görecektir. Bu hallerde kontakt lensi takılması gerekebilir.
Ameliyattan sonra ne gibi metotlar takip edilmelidir?
Bir katarakt ameliyatı geçirmiş olan kişi dört ila altı hafta öncesine kadar öne eğilmemeli ve yorucu işlere girişmemelidir.
Bir katarakt ameliyatından sonra hasta, tam normal bir hayata dönmekte midir?
Evet.
oyun