Sağlık ve Sağlıklı yaşam siteniz
Sinirlenmek Hastalık mıdır? « Genel
Eskiden düşünce ve duyguların merkezinin kalp olduğu sanılırdı. Kalbin anatomik yapısına pek benzemese de kalp simgesi -iskambilde kupa- hala sevmek kelimesinin sembolü olarak kullanılmaktadır. Oysa bugün bilincin, içgüdülerin, vücudun bütün hareketlerinin, tepkilerinin ve duyguların beyinde oluşup biçimlendiğini biliyoruz.
Duyu organlarımız sadece aracıdırlar. Gözlerimizle bakar ama beynimizle görür ve anlarız. Kulağımızla dinler ama beynimizle işitiriz. Beynimizle güleriz, beynimizle sinirleniriz.
Anatomik değil de ruhsal anlamda sinir, "herhangi bir durum veya olay karşısında duyulan ruhsal gerginlik" diye tanımlanır. Sinir krizi ise, çok şiddetli bir heyecanın veya bunalımın etkisiyle davranışlarını denetleyemeyen ve bunu bağırma, ağlama, gülme gibi tepkilerle ortaya koyan bir kişinin durumudur.
Genel anlamda sinirli olma durumunu, sinir sistemi hastalığı ile karıştırmamak gerekir. Sinir hastası, sinir sisteminde dengesizliği olan kimselere denilir. Bu dengesizlik bazı fonksiyonel bozukluklara da yol açar, kişiyi hastalık hastası yapar. Hastada aynı zamanda şiddetli yürek darlığı, kolay heyecanlanma, ruhsal dengesizlik görülür. Çoğunlukla da bütün bu belirtiler birbirleriyle karışırlar.
Sinirlilik ise belirli bir hastalık değildir. Genellikle çocuklukta yaşanan kötü şartlardan ileri gelen ve yetişkinlikte de devam eden bir çeşit hırçınlık halidir. Her ne kadar toplumda zaman zaman olumlu bir özellikmiş gibi algılanıyor ve insanlara hükmetme aracı olarak görülüyorsa da, hatta kimi yöneticiler bu amaçla sinirlenmiş rolünü oynuyorlarsa da, sinirlilik zamanımızda alkolizm gibi toplumsal bir hastalıktır.
İnsanlar genellikle sinir yerine 'asap' kelimesini kullanırlar. Asap Arapça a'şab kelimesinden gelmiş olup sinirin çoğulu anlamındadır. Bu konudaki uzmanlara hala bir çok yerde 'asabiyeci' denilir. Ancak asap sözcüğünün tarihine gidince eski hukukta 'akrabalık' ve 'kandaşlık' anlamında kullanıldığı görülüyor.
Asap'ın tarihteki asıl anlamı ise, Araplarda İslamiyetten evvelki devrede, bir insanın baba tarafından akrabalarını yahut kabilesini haklı haksız her meselede müdafaaya hazır olması ve kabile mensuplarının gerek kendi mal ve mülklerini korumak, gerek başkalarının mal ve mülklerini zaptetmek için bir söz üzerine derhal birleşmeleridir.
Günümüzde asabi kelimesinin öfke ve kızgınlık içinde kontrolünü ve soğukkanlılığını yitirmiş, sinirlerini denetleyemez duruma gelmiş anlamında kullanılmasının kökeninde bu eski davranış biçimi yatıyor.
Zaten sinir sistemimizin en güç kavranan özelliği de işte bu duyguların ve kişilik özelliklerinin denetlenememesidir. İnsan beyninin bu karmaşık üst düzey işlevi, insanın bazen kendi çıkarlarını ya da güvenliğini bile tehlikeye atarak içgüdülerini ve reflekslerini öne çıkarmasını sağlıyor. İnsanlar değişik nedenlerle inançları uğruna ölümü bile göze alabiliyorlar.
Saman Nezlesi « Allerji
Saman nezlesi nedir?
Saman nezlesi özellikle ağaçlardan ve otlardan gelen tozlardan, mantar tozlarından ve bazen de bunların birleşimlerinden meydana gelen bir solunum allerjisidir. İlkbahar ve yaz aylarındaki saman nezleleri, özellikle yukarıda belirtilmiş tozlardan ileri gelmektedir. Ağustos ayı ortasında başlayan ve eylül sonuna veya erken don mevsimine kadar süregelen, sonbahar türü ise, özellikle yabani ot ve mantar tozlarından ileri gelmektedir.
Saman nezlesinin belirtileri nelerdir?
Şişkin, kaşıntılı ve damlayan gözler, kapalı, tıkanık veya devamlı akan bir burun, gözlerde, damakta ye boğazda bazı belirtilerdir. Bu allerjinin getirdiği şiddetli hapşırma halleri birkaç dakikadan birkaç saate kadar sürebilir. Sinüs enfeksiyonları genellikle saman nezlesiyle ilgili görülür. Bazı hallerde saman nezlesi mevsiminde astım da gelişebilir.
Saman nezlesi insan vücuduna nasıl girer?
Tozlar solunum yolu ile vücuda girer. Bazı kişilerde solunum yolu ile alınan pojlen tozlar veya mantar tozları (allerjenler)s birçok girişten sonra, vücut içinde "antikor" lar meydana getirebilir. Bu antikorların vücut içinde gelişmesi bazen aylar bazen de yıllar ister. O zamana kadar hiçbir şekilde kendisini göstermez. Ancak, bu hassas antikorlardan yeterli sayıda yetişenleri olunca (pollen), toz ve mantarların dokularla temasa geçmesiyle saman nezlesi gelişmiş olacak ve meydana çıkacaktır.
Gül nezlesi saman nezleri ile aynı mıdır?
Gül nezlesi bir tür saman nezlesidir. Fakat bu ad artık çok az kullanılmaktadır. Aslında bu nezle güllerden değil, otlardan çıkan pollenlerden gelmektedir.
Allerji "compositae" familyasından uzun saplı sarı bir çiçekten de gelebilir mi?
Hayır. Allerji genellikle amhrosia otunun pollenlerinden ileri gelmektedir.
Saman nezlesi bulaşıcı mıdır?
Hayır.
Saman nezlesi irsiyet ile geçer mi?
Hastalık temayülü irsi yollar ile geçebilir.
Yıl boyunca süregelen saman nezlesi nedir?
Bu duruma aynı zamanda burun iltihabı "rhinitis" denir ve çok kez sinüslerin iltihaplanmasıyle karıştırılır. Yıl boyu süregelen saman nezlesinde akan ve kaşıntı yapan gözler, hapşıran ve akan burun yıl boyunca bu illetlerden kurtulamazlar. Ancak bu tür allerji mevsimlik allerjenlerden değil, mevsim dışı allerj enlerden meydana gelmektedir. Mesela ev tozlarından, tüylerden, hayvan kıllarından hatta yemeklerden, bazı zamanlarda da bakterilerden doğan enfeksiyonlardan da ileri gelebilir.
Hava şartlarının saman nezlesine tesiri nedir?
Saman nezlesinin şiddeti havada pollenin miktarı ve hastanın hassasiyetine bağlıdır. Serin, bulutlu, rüzgarsız ve yağmurlu bir havada hastada çok kez hiçbir belirti görülmez. Hava sıcak, kuru, güneşli veya rüzgarlı olduğu zamanlar belirtilerde artış görülür. Hastalar ıslaklığa veya rutubete karşı allerj ik iseler rahatsızlıklarında serin veya yağmurlu günlerde artış olur. Pollenlerin büyük çoğunluğu bitkilerden saat 6 ile 13 arasında çıkar. Bunun için bu saatler hastalar için en kritik saatlerdir.
Saman nezlesinin yaygınlığı ne ölçüdedir?
Genellikle nüfusun yaklaşık olarak % 2'si ile 3'ü olduğu tahmin edilmektedir.
Saman nezlesi nasıl teşhis edilir?
Hastanın geçmişi etüt edilerek, pollen ve mantar ile yapılan cilt üzerindeki testlerden.
Pollenden başka maddeler de saman nezlesini şiddetlendirebilir mi?
Evet. Pollen mevsiminde tütün dumanı, taze boyalar, kuvvetli parfümler, haşarat ilaçları ve ev tozları saman nezlelerini şiddetlendirebilirler. Ayrıca çikolata, mısır, kavun ve karpuz, ve bal gibi tatlı sıvılar, kiraz, şeftali gibi mevsim meyvalarmın yenmesi, allerji belirtilerinin artmasına neden olabilir.
Saman nezlesi tedavisiz iyileşebilir mi?
Evet, ama buna pek nadir olarak rastlanır.
Saman nezlesi tedavi edilmediği takdirde ne gibi komplikasyonlar meydana gelebilir?
Tedavi olmayan saman nezlesi hastalarının yaklaşık % 30-60'ında bu hastalık astıma yol açar.
Klima cihazları ve oda filtreleri saman nezlesinin tedavisinde yararlı olabilir mi?
Evet. Yararlık oranları ise hastanın bu gibi odalarda ne kadar vakit geçirebileceğine bağlıdır.
Klima cihazları bazen saman nezlesinden allerjisi olanlara zararlı olabilir mi?
Bazı hastaların durumu klima cihazları kullanıldığı yerlerde daha da kötüleşir. Onun için böyle bir cihaz alınmadan hasta bunların, kendisine yararlı olup olmayacağını tecrübe yoluyla tesbit etmelidir.
Saman nezlesi geçtikten veya tedavi olduktan sonra yeniden tekrarlanır mı?
Evet. Bir hastada yıllar boyu hiçbir belirti görülmedikten sonra bile hastalık şiddetli bir şekilde tekrarlanabilir.
Saman nezlesi olan bir hasta için hayatı boyunca tedavi gerekebilir mi?
Her zaman değil. Bir hastanın ne süre enjeksiyona ihtiyacı olacağı öngörülemez. Fakat birçok vakada tedavi üç ile beş sene arasında sona erebilir.
Bir allerji uzmanı allerjik hastasının tedavisine ne gibi şartlarda son verir?
Hasta peşi peşine iki yıl hiçbir rahatsızlık göstermediği zaman.
Duygusal hallerin saman nezlesine etkileri var mıdır?
Evet. Herhangi duygusal bir kriz hastalığın hızını şiddetlendirebilir.
Saman nezlesinden rahatsız olan hastaların fiziki faaliyetlerini kısmaları gerekli midir?
Evet. Fazla fiziki yorgunluğun saman nezlesini şiddetlendirdiği görülmüştür.
Saman nezlesi mevsiminde cerrahi müdahale yapılmalı mıdır?
Saman nezlesinden şikayetçi hastalara ancak acil vakalarda ameliyat yapılmalıdır. Şiddetli hapşıran bir hastaya muhakkak surette gerekmediği takdirde ameliyat yapılması doğru olmaz. Anestezi saman nezlesi hastasının burnuna tahriş edici tesir yapabilir. Mevsim içerisinde ameliyat gören bir hastada astım hastalığının da meydana gelmesi mümkündür.
Saman nezlesinden mustarip çocukların bademcikleri ne zaman alınmalıdır?
Saman nezlesi mevsimi geçtikten sonra sonbahar sonunda veya kışın ilk aylarında ya da mevsimi başlar başlamaz yapılmamalıdır.
Gebe olan saman nezlesi hastası tedavi görmeli midir?
Evet. Saman nezlesi hastalığı olanların durumu gebelik haline şiddetlenir.
Yiyeceklerin saman nezlesi ile ilgileri var mıdır?
Bazı yiyecekler hastalığın durumunu kötüleştirir.
Saman nezlesine alkollü içkiler nasıl tesir eder?
Hastalık mevsiminde hastalığın hızını şiddetlendirir.
Saman nezlesi erkeklerde mi, yoksa kadınlarda mı daha fazla görülür?
Bu hastalığa erkek ve kadınlarda aynı oranda rastlanmaktadır.
Saman nezlesi olan bir hastanın oturduğu yerden başka yere taşınması doğru olur mu?
Ülkelerin bazı yerlerinde pollene çok az rastlanır. Hastalık mevsiminin en süratli zamanında hastaların böyle yerlere gitmeleri icap eder.
Allerji hastası evinde sevdiği ev hayvanı bulundurmalı mıdır?
Böyle hayvanların bulundurulmaması tercih edilir. Hastalar ev hayvanlarının kıllarına karşı allerji gösterebilirler; üstelik bu hayvanlar dışarıdan eve pollen nakledebilir.
Ambrosia otundan niçin korunulamıyor ve bu otlar ortadan kaldırılamıyor?
Çünkü böyle bir yok etme planının ülke çapında ele alınması gereklidir. Bir kentteki ve çevresindeki pollenleri yok etmek yetersiz olur. Pollenler havadan çok uzun mesafe katedebilmektedirler.
Retina Kopması « Gözler
Retina nerede bulunur ve fonksiyonu nedir?
Retina, göz küresinin arka tarafında iç kısmın üçte ikisini kaplar. Göz küresinin hassas kısmı olup ışın dürtülerini, sinir dürtüleri haline getirir ve bunları beyne nakleder.
Retina kopması ne demektir?
Retinanın göz küresi içerisindeki yerinden çekilerek ayrılması durumudur.
Retina kopması hangi nedenlerden meydana gelir?
Bir yaralanma veya zedelenmeden, iltihaplanmadan, aşırı miyopluktan veya gözün damar tabakasının arka parçasında (koroid) gelişmiş bir tümörden meydana gelebilir.
Retina kopması; erkeklerde, kadınlardan fazla mı meydana gelir?
Hayır.
Aile hastalığı veya irsi olma eğilimi var mıdır?
Hayır.
Retina kopmasından ne gibi zararlar meydana gelebilir?
Retina kopması tedavi edilmediği takdirde körlüğe neden olabilir.
Retina kopması nasıl belli olur?
Gözün önünde bir perde geliştiği zaman veya göz küresinin bir kısmında bulanık görmeye başlandığı zaman retina kopmasından şüphe edilmelidir. Şimşek benzeri ışın parlamaları da, bu durumun belirtileri arasındadır.
Retinanın kopması önlenebilir mi?
Fazlasıyla miyop olan kişiler başlarından yara almamak için olağanüstü dikkat sarf etmelidirler.
Retinanın kopmuş olduğunu müspet bir şekilde tespit etmek için ne gibi testler yapılmalıdır?
Göz uzmanı retinayı, görebileceği oftalmoskop aygıtı ile gözleri muayene edecektir. Vakaların başlangıcında, ayrılma hafif olduğu hallerde veya kopma merkezi değilse, kesin bir teşhis konulabilinceye kadar çok sayıda muayenelerin yapılması gerekebilecektir.
Retina kopması için ne gibi cerrahi müdahaleler yapılmaktadır?
a. Retinanın kopmuş olduğu bölgenin üstündeki sklera (gözakı) ya bir elektrikli iğneyle diatermi pıhtılaştırması.
b. Ayrılmış kısmın laser ile hafif pıhtılaştırılması.
c. Retinanın kopan kısmının üzerinde skleranın dondurulması (kriyo-tedavi).
d. Göz uzmanı retinayı, görebileceği oftalmoskop ile gözleri için gözü kısaltma işlemlerine başvurulması. Bu işlemde göz küresinden bazı kısımlar alınmaktadır.
e. Eğer retinanın kopması habis bir tümörden ileri gelmekteyse gözün alınması gerekecektir.
Ameliyat yapılmazsa ne olur?
Göz kör olabilir.
Retinanın kopması halinde yapılan ameliyattan sonra görebilme şansı nedir?
Bu, yapılacak ameliyatın tipine bağlıdır. Diatermi pıhtılaşması yapılan hastaların yaklaşık yüzde 50'si yeniden görmeye başlayacaklardır. Kısaltma veya bükülme ameliyatı yapılanların görme şansları % 75'e yükselmektedir ve laser ışını ile pıhtılaştırma ameliyatlarında retina kopmasının yaklaşık % 90'ı tedavi edilebilmektedir.
Retina kopması ameliyatı ne kadar sürer?
Yaklaşık bir ile üç saat arası.
Retina kopması ameliyatında hangi anestezi kullanılır?
Lokal anestezi. Ancak, bazı vakalarda genel anestezi kullanılması gerekli olmaktadır.
Bu ameliyat için ne kadar süre hastanede kalınması gerekir?
Bir ile iki hafta arası.
Ameliyat sonrası çok sancı yapar mı?
Hayır.
Ameliyat sonrası ne gibi tedbirler alınmalıdır?
Yalnız diatermi kullanılan vakalarda hasta genellikle dört gün iki gözü de kapalı ve bandajlı olarak sırt üstü yatırılmaktadır. Bu süreden sonra ameliyat edilmeyen göz açılır. Ameliyat olan göz dört ile altı hafta arası bandajla kapalı bırakılır ve bundan sonra göz küresinin fazla hareket etmesini engellemek üzere hastaya ufak delikli gözlükler kullandırılır. Ameliyatta kısaltma işlemleri kullanıldığı hallerde, yalnız ameliyat olan göz kapalı tutulur ve hasta birkaç gün sonra yataktan kalkabilir.
Ameliyat yarasının iyileşmesi ne kadar sürer?
Üç ile altı hafta arası.
Ameliyat sonrası tedbirler alınması gerekmekte midir?
Evet. Hasta fiziki faaliyetini yaklaşık iki ay kısıtlamalıdır.
Retina kopması üzerine başarılı bir ameliyat yapıldıktan sonra bu durum tekerrür eder mi?
Ara sıra evet.
Kopmuş bir retina tam anlamıyla tedavi edildikten sonra bir kişi normal yaşamasına devam edebilir mi?
Evet.
Retina kopması ameliyatı olduktan sonra, muayene için ne zaman
doktora gidilmelidir?
İlk üç ay için ayda bir. Ondan sonra her dört ile altı ay arası.
oyun